;i.6 D’AMBOINSCHE 
Zy doen geen zonderlyk quaat , zynde de fchrik grooter dan de fchade 5 als men 
op haar trapt, flingeren ze zich om den voet; laat men ze met vreeden, blyven 
ze op haare plaats ; maar als men ze hard aantaft , by ten ze in de handen dat ’er 
het bloed uit komt , doch zonder andere fchade. 
XXXIX. HOOFTDEEL. 
Van de Tethyis. 
De Te^ 
thyis, 
Zyn vlees- 
achtige 
fiaffeti die 
aan de 
Zeeklipfe» 
zitten. 
Haar ver-' 
fcheide be- 
naming. 
It Zyn vleefchachtige uitwaffingen , die men aan zoodanige klippen vaft 
vind, die geftadig met het Zeewater bedekt zyn; incarnaat lyfverwig, 
zommige rood van koleur, taai en zenuwachtig van fubftantie,en van verfchei- 
de gedaante; zommige als een ftuk vleefch, met veele kerven en rimpe- 
len ; zommige als tepels of vingers , waar van ze in ’t Griekfch den naam heb- 
ben , van buiten glad en flibberig , en als men ze aantaft , ziet men dat ze zich een 
weinig beweegen , maar als men ze te hart aantaft , verwekken ze eenen kleenen 
brand of jeukte in de hand. Binnen ziet men niets dan aderachtige pypen , gevult 
met water , ’t welk men ook uitduuwen kan , als uit tepels ; zy hangen vaft aan de 
klippen, daar men ze niet dan met gewelt afrukken kan , doch men laat ze meeft met 
vreden , dewyl het een ondeugend goed is. Ik heb ’er zommige opgefneeden die van 
binnen ligt rood waren als vleefch, en beweegden zich noch eenen tyd lang. Inde Zon» 
ne gedroogt, krimpen ze zeer t^ zaamen , en worden als een hart leêr. 
Haar naam in ’t Latyn is Tethya , dat is , Mammetjes. Eufeb. Nierenb. Hift. Nuf, 
Lib, 6. Cap. 19. ‘VQcat eas Carmculas molles , en Glandulas ex Athenao. 
Sanguis 
Beltin. 
Is een plant. 
U'afl allee» 
i)p Solor 
V » de by 
Z'inde Ei- 
landen. 
Verbaal 
daar van 
doar den 
£. J.Wei- 
keriloot 
aan den 
Schryver 
Jtn hoe tot 
fpyze bereit 
vaarden. 
TV. HOOFTDEEL. 
Van den Sanguis Beliile : Dara Belilli* 
An het geflagte Tethyorüm, fchynttezyn de plante of dat gewas, waarvan 
het vermaarde Tdara Belilli komt* De plant zelfs is my noch onbekent, 
dewyl men zegt dat ze nergens elders waft dan in de Zee van Solor ; en 
de omleggende Eilanden ; doch zal ik ’er zoo veel van befchryven , als 
ik ’er van geloofwaardige Mannen van verftaan hebbe. ’t Eerfte berigt is my mcde- 
gedeelt in’tjaar 1681. door den E. Jacob van Wykerfloot, gewezen Opperhooft 
opTimor, en luid aldus: De opregte Tiara .ei/É-Z/iisgeen vifchbloed, maargrooitop 
klipachtige gronden, en word omtrent 'Larentoeque , en onder den Berg van 
Ie , aan den W eftkant , op vyf en zes vademen water , gevonden ; opgediiikt zynde , is 
het een flymachtige fpecie, byna als kroos, dat in de flooten legt, maar bruinder en 
flymachtiger , zoo dat ze het met meflen onder ’t water , van den grond ofklippen , af, 
en aan kleene ftukjes moeten fnyden. Alsdan word het in Zeewater gekookt; en ge- 
ftadig gefchuimt, tot dat het zoo dik alsbry word, en geen fchuim of vuiligheit meer 
iiitwerpt ; dan doen ze het in gewoone Bamboesjes, die ze in de Zon zoo lang over- 
eind zetten, tot dat het ftyf begint te worden, en leggen de Bamboesjes dan gemeen- 
lyk in de rook , op dat het niet bederve , ofeenige Wormtjes (die het verfch ge- 
maakte zeer onderhavig is} inkomen zoude , want het niet te droog kan gehouden 
worden. 
Hier 
