48 
Pulmo 
Marinus. 
Zyn Zff 
quulkn. 
Haar ge- 
daantCt 
Zyn door' 
fchynend. 
Word door 
de Zon 
verieerii 
Haar ver* 
jcheide be- 
namingt 
Wordcnge^ 
hruikt 
onder 't 
maaky^ 
van de^ 
Arah 
D’AMBOINSCHE 
XLI. HOOFTDEEL. 
Van de Tulmo ^darinus : Fa^eda Laut, 
D it ^(?0/tó^wgehoort onder die geene , die men in’tLatyn Holothurianotmti 
in ’t Neêrduits Quallen. Het is fchier van de zelve gedaante, gelyk ik zé 
in Europa opPortugaals ftranden gezien hebbe, behalven datdePortugee- 
zen grooter zyn, en van binnen fraaijer krullen hebben. De Amboneefche 
Pulmo is inde grootte van een Tafelbord, aan de bovenzyde bultig ofrond, gelyk eeü 
longe , aan de onderfte of binnenzyde gelykt het een fchotel , daar men in een vyf- 
hoek fraaije takken of krullen ziet, eenigzins een blöeme verbeeldende. Hetlyfvan 
de fchotel is half doorfchynend , vleefchverwig , de Gelatinen gelyk, die men van ge- 
kookte kalfsvoeten maakt , zeer teer en bevende. De takken oF roos is regt ysver- 
wig, te weten, doorfchynend en blauwachtig ^ in Zee dryvende vertoont een weinig 
leven , want het beweegt zig ^ trekt zig t’ zaamen , en opent zig weêr. Als men ’t 
hard aanvat, zoo brand het een weinig in de hand ; zoo dra men het uit ’t water neemt, 
of dat het op de flrand gedreeven word , kan men geen leven meer daar in mer- 
ken , en het kan geen halven dag in de Zon leggen , of het fmelt fchier geheel weg, 
nalaatende eenige dunne vliesjes , zoo dat het jammer is dat zulk een fchoon Schep- 
zel niet langdourig is , noch bewaart kan worden. Men vind ze veel by klaarenach* 
ten, als den Hemel vol Sterren is, en de Wind wat waait , wanneer men ze s’ mor- 
gens op den ftrand ziet uitgeworpen. Ik heb de kleene Schepzeltjes van de Zeelonge 
gevonden op de groote van een dubbeltje» klaar, doorfchynend als ys , in de midden 
met een rood plekje , ’t welk zig in y ttraalen verdeelt, die zig t’ zaamen trokken eii 
uitrekten als of het flagaderen waren, die uit het hart haaren oorfprong neemen, en 
in de hand gantfch niet branden. 
Haar naam in ’t Latyn is Tulmo Marinus Marina , welken naam 
eigentlyk toekomt, een zeekere Schulp, in ’t volgende Boek Lof as genaamt, Belg. 
Quallen en Zeelongen, in ’t Maleits Bafeda Laut, naar de gelykenifTe van den bry 
genaamt : in ’t Amboins op Hitoe, Metua Qn Met huay 5 by andere Mothe en 
Lappa Mutin , dat is , Koude Papeda. 
Veele meenen , dat deze Zeelongen haaren oorfprong hebben uit het fnuiten of 
flaken der Schietfterren, dewyl men de Zeelongen meeft vind als ’er eenige klaare 
nachten voorgegaan zyn , daar in men Veele Schietfterren gezien heeft. Zeker het 
fnuitzel van dit Meteorum op de aarde vallende, is een uitgebrande, teere , en ligte 
fubftantie , de Zeelongen wat gelykende, maar als men het aanraakt, vervalt het tot 
affche, dit dan op de Zee gefchooten wordende, zoude in zoodanige Quallen veran- 
deren. Doch hier tegens fchynt te flryden , dat men , als gezegt is , zoo kleene Schep- 
zelen daar van vind, waaruit men zoude befluiten dat zevaneenkleen beginfel groot 
worden, doch men kan hier op zeggen, dat het voornoemde van Scbiet- 
fterren, op Zee vallende, in veele kleene deeltjes van malkanderen gaat , en dan een ie- 
der deeltje zulk een Schepzel formeert, De Inlanders weeten het niet te gebruiken, 
m^ar de Sineezen weeten het tot eenige koft te bereiden, en zoo ze zeggen ook eenig 
Medicament daar van te maaken. Doch onze Natie is van dit gevoelen, dat de Si~ 
' neezen een bedriegelyk en gewinzugtig Volk zynde, deze Quallen tot niet anders ge- 
bruiken , dan onder dat mengelmoes te doen , waar uit zy haaren Arak branden , om 
den zelven quantswys fterk en brandig te maaken , die in der daad zoodanig daar van 
word , maar daar by ook ongezond voor ’t hooft, en Zenuwen fchadelyk , daarom ze 
dit bedrog heimelyk doen, en zoo het voor den dag komt, worden ze daarover 
geftraft. 
XLIL HOOFT. 
