2 , 
D’AMBOINSCHE 
By P/i- 
Wiiis he- 
kmtt 
Én hy 
andere - 
Schryvers 
meer. 
Vreemd 
njoor^al 
‘van 'een 
diergelyk 
‘vifchje. , 
Welke 
jievntjes 
‘voortbrogt. 
Aanmer- 
king van 
denSchry- 
ver daar 
Zy zyn 
hy nat 
vjeêr vog- 
tig. 
Én- reden 
veaarom. 
Waar~ 
fehou- 
vdng. 
het binnenfle Paerlemoer een bleek vlies hier van > ’t welk men dierhalven t^clkens moet 
affpoelen met zeep of afch-water. 
By FUnïus JLib. 9. Cap. 2^-30. vind ik maar eenderley foorte van dezen vifch, 
dien hy Nautilum Pompilon en Nauplium noemd , welke befchry ving pad op de vol- 
gende fijne Nautilm : maar de hedendaagfche Schryvers van de Middelandfche zee heb-* 
ben twee foorten aangemerkt , waar van Bellonius deze eerde en dikke foorte Cochleam 
margaritiferam noemt, en hem toefchryft veele hameren en van binnen een fchaal blin- 
kende als Paerlemoer , 200 dat het dezelfde zal zyn dien de hedendaagfche Grieken , 
naar ’t fchryven van Robertus Conflantinm , Talamen tu^ia podiu , dat is , Polythalammns 
of een horentje met veele kamertjes noemen. Diergelyk een hooren moet Cardanus ook 
gehad hebben , ’t welk hy Cochkam Indkam noemt , van gedaante als een galey en 
bequaam om ’er kodelyke en fchoone drinkvaten van te maken. 
Op Boero is een diergclyken vifch ( midchien in de Glanduüf die het vet verbeel- 
den ) een deentje gevonden , foo groot als een boontje , wit als een dukje alabad s 
doch zeer ongefchikt van figuur, hoekig, cn met kuiltjes als of het van veele dukjes 
t’ zaamen gezet was; niet te min hard en blinkende. Een Chineefche vrouw, die het 
gevonden had, hadde het eenen tyd lang in een doosje alleen bewaart, wel verze- 
kerd, dat ’er niemand was by gekomen, en het zelve wederom openende bevond ze 
dat heteenkleen deentje gepaard hadde , zoo groot als een linze, doch ronder en dik*- 
ker, ook wit en glad, een tyd lang daar naa noch twee andere deentjes, hebbende de 
grootte van een modaard korl , doch het eene was zoo bros , dat men ’t met de vinger in 
dukkcn kon wryven. Na dien tyd heeft het groote deentje niet meer gebaard, en men 
kon niet bemerken waar de gebaarde deentjes gezeten hadden, Dochikgide, dat het uit 
gevallene brokjes zullen geweed zyn, en de plaatzen daarze gedaan hadden zyn mif- 
fchien effen wit en glad geweed, dat men het afvallcn niet bemerken konde. Zy be- 
waarde hem met dat bygeloof , dat ze goed geluk met moffelen te foeken hebben zou- 
de, om goed Bocafjdn daar van te maaken. Diergelyke baarende .deenen heeft Plinhis^ 
mede befchreeven , Lib, 37. daar hy ze Peantides en Gemonidek noemt. 
Deze hoorens hebben de Natuur , doch gemeen met eenige andere Turhinatis , dat 
ze by vochtig regen weer altydzweeten, en dat zoo rykkelyk dat ’er de druppels op- 
zitten , al heeft men ze lange jaren in huis bewaart , en al veegt men ze dikwils af,' 
’t welk veroorzaakt word door de zoute vochtigheid , die in de kamertjes zit en lang- 
zaam opdroogt , om het welke weeh te nemen , moet men ze dikwils uit waffehen, 
en weder in de zonne droogen. , 
In de Wfi. Antill Cap. 19. Art. 4. Lib. i. kan men beter uit dc figuur, dan 
uit de befchryving bemerken, dat door Bourgou die Nautilus Major verdaan word 5 
w^ant de gedaante des Vifchs word niet gedelt noch de buitenlle fchaal befchreeven. 
Tot waarfchouwing dient , dat men zich niet daar aan ffooten moet , wanneer de 
nieuwe Schryvers dezen hooren Cochleam margaritiferam noemen , en wy Duitfehe 
Paerlemoer hooreff, als of menze voor de moêr van de rechte paerlen hield , daar noch-- 
tans dezen hooren alleenlyk zoo genoemt is van den fchoonen Paerlen glans der fchaa- 
len. Zie hier van het nieuwe Rariteit-boek van Philip Bonannus , Part, z. ClaQ, i. 
N. I en 2. 
£>. Nautilus Major, ir hy om bekent met de naam alhoewel de Fran^chen Me horens zoo noemen, echter 
TaTdk naam Mt allemeenby onszoodoor, enwy verftaan geen andere daarmee dandeze. Hy ts verbeeldt op 
^ellttY\.%'^\\.metlemer Idoch wat volmaakter van vlakken, ah dte welm t gemeenvaUen- enomaante 
tomen welke de belle zyn , heb ik deze , voor die van den Schryver , her laatenftellen Letter B. iS de Ftjeh door 
dn A^heur befchreeln, maar alzo op die tekening de letters ontbreeken geeven wy de Feezer de 
zooMdk voor heenister neder geftelï, over , om zelfs na te zsen , welke deelen van den Ffih daar door verftaan 
IkZtbe 7m dm liefhebberen te meer te voldoen, een dezer Hoorens laaien door fny den , orn des te beter de inwenê^^^ 
kamerheste vertolnen ,die zoo wel niet uit de befchryving , als door het oog zyn te begrypen. Het ts een wonderlyk 
Zak el en ^tis onbedenkelyk , dat dezelve alle vol vifch zy » , daar haar gemeen fc hap van de ene kamer tn d ander 
voer aan pas de Mtevan bel naaide en achter pas van een fynhaatytjeoopemng heeft. Ik heb m dezelve getelt on- 
voeraan pas de atRtevan een maar de tudchenfehotjes zyn-zoo zwak, dat 
trent %o kamerties .. en ieloove dat er tn t end meeraer^euj / j ^ a " u i 7 :^ z-oa 
ze , alhoewel ze met eenfyne werktuigje doorfneeden wier den, echter aan [lukken bryzelden. Ztc de afbeelding zoa 
na als dc plaatfnyjer die kofl krygen op dezelve plaat letter 
