RARÏTEIMAMË'R. I.I Boek. éf 
ïny I dit dan als een ander Talladmm uit den hemel gevallen lytidê , eeh klein fchets- 
je van het vermaarde fchip Argos, heb ik in ’t jaar 1683. tot een gedachteniffe gèlon^ 
den aan den Heer Johan Michael Fehr , Thilofo 2 hi£ & Medicina *I>öBèr , Fhyjïcus Schry-vW 
Suinfurtenjis Ordinarius ^ Academia Curiforum Natura S. AoManum 
flabilita eleBus Prafes ditlus Argonauta i in welk Collegium ik het zelve ja^r tot eenmede-^ 
een Lid aangenomen ben onder den toenaam van Tlinius , door guiiftige recOmman- J^ade-.77ié 
dL2X\QN'2iïLdiQ\riGQxChriflianusMentzelius, Med. lOoBor ^ Archiater^ConJiliariusvm^^^^^j^J^ 
zyn Keurfurftelyke doorluchtigheyt van Brandenburg, AFollo van ’t zelve Collegium, w ^ ^ 
De oude Grieken noemen deze vifch Nautilus Suidasj Naütes en OvumPoljfi Athe^- krieken m 
naus ; Nau^Uum, zommige ook Tifcem nauticitm : Arijlot. Hiji. animal. Lib. 4, Ca^. 2.. 
heeft al in zyne tyden twee gedachten daar van aangeteykent ; het eerft heeft een ge- bekent zy, 
~ ftreepte fchaal als de Jacobs fchulpen, binnen hol, en aan den vifch nietvaft, dirge^ itarmder 
dacht is klein , uit de maagfchap van^ö//>-!f«^, eenfoortevan2^0^/>0j-, weyd omtrent 
de ftranden, en word dikwyls uit zyn fchaal gedingert op het drooge, daar hy dan opge- 
geeten word of bederft ; het tweede gedacht is aan zyn fchaal vaft als een wech dekke {Li- 
fnax~\ nooit buiten zy n fchaal komende, maar zomtyds zyn baarden op ’t water uitbreyden- 
de : het eerfte zal buiten twyffel onzen fynen Nautilus zyn , en het tweede de voorgaande 
paerlemoer hooren* ï’/mWbefchryft hemals een byzonder wonderwerk der zee, doch. Boor PiU 
naar zyne manier, wat donker en onder twee naamen , die hy zoo het fchynt voor 
twee verfcheide dingen ofvidchen gehouden heeft ; d’ eerfte noemt hy, LibA).Cap.r<). 
Nautilum en Pomplum-, dien hy met zyne eygen woorden aldus befchryft, dewelke 
ik, om hunne kortbondigheit aldus verduytfche, en hier by zette. „Onder de voor- 
„naamfte wonder werken behoort die, v;io\k.emonNautilümoïTom;piltmi\oevs\t, d.QZO dervjerk 
„op den rugge leggende, dat is, deopeninge van de fchaal omhoogkeerende, komt^^^^^"^^^* 
„boven op de zcc, cn rlnnr ayn pj’pcii al licL vvaici uitgchoofr hebbende , roeyt hy 
„veerdig daar heenen; daar na de twee voorfte baarden achterwaarts krommende 
„ iAthenaus fegt opheffende) fpant hy het dunne velletje tufTchen dezelve zoodanig Komf 
„uyt, dat hy daar mede zeylt , en met de andere baarden roeyt, en met den middel- scLyZrs 
„ften ftaertals met een roer zyn fchip beftuirt , zoo vaart hy daar heenen op de hoo-'^"''^^^^ 
, over een, 
„ge zee de jachten [^Liburnicas] naabootfende , en zoo hem eenigevreeze overkomt , 
„fchept hy water en gaat te gronde. Daar na in ’t volgende Capittel 30. befchryft 
hy naar zyne meening eenen anderen vifch , doch uit het verhaal mnMutianus , dien 
hy Nauplius noemt , met deze woorden : 
Mutianus heeft voorgegee'ven, dat hy noch een ander foorte van vifch gezien heeft 
Propontide, dewelke ineen fcheepje woonde , of een fcheepje droeg ^ het is een fchulp iSchryvmg- 
gelyk een bootje gefatzoeneert , met een ronde en verheevene acht erft ev en maar voor^'^^ 
met een fcherpe fnuyt, hier in woont de Nauplius , een diergelyke Zeekat alleenlyk 
■*v er maak en om te fpeelen^ 't welk op twee der ley manier gefchied\ want by ft Uk zeememt, 
ftrekt den opfitter zyne voeten uit, en roeyt daar mede in ’t water, maar als hem een 
luchtje aanlokt, zoo ftuurt hy met deZelve, en keert het hol van het fchujtje tegens den 
wind, waar door hy zeer licht zeylt. Het vermaak van’t eene is om te draagen, en van 
V ander om te ftuuren , en beyde gaan P faamen te grond, 't welk zomtyds voor een droe- 
vig voorfpook gehouden word van der menfchenramp , dat is , vee Ie houden’ t daarvoor , 
als ze dezen Nauplius fchielyk zien te gronde gaan , dat het een voorfpook zy van aan- 
ftaande fchipbreuk. 
Alle beyde deze befchryvingen paffen op onzen fynen Nautilus , dien -Jonfton uit 
Bellonius wat klaarder befchryft ; Hift. Natur. de Exang. aquatilibus Titul. 3. de Pur- 
binatis) alwaar wy met de woorden van beginnen fullen. „Dt Nautilus , wel- trèker 
„ ken Suidas , Nautes ; andere Nauticus , en ’t gemeen Nautilus noemen , en dezelve met 
ijden Nauplius Yzn Ath en aus fchynt te zyn, word van de hedendaagfche Grieken 
,ilamis P oükdapodius ggnoQmt, gtXy'k Robertus Conftantinus fchryft. Wy hebben van 
„hem by Ariftoteles twee gedachten, De eene welkers fchulp de Pedlunculusgt\y\t , 
' ï „maar 
1 
