B.AR1TEIT-KAMÈ& tï Boek. if 
H 
XVII. hoobtdeeL 
%)nguis Odordtus : Sche<Chelet : %)nM, 
\ 
Ier zullen wy nu in ’t byzonder befchryven wat vöor dingen onder den Vn- 
mis Odoratus verftaan , en van wat voor hoorntjes dezelve genomen wor-^tus 
o fchrevg}?^ 
den. 
^nguis Odoratus , is een dekzel , in de gedaante van een hooren j 
of van een klauw zonder eenige mooijigheit , van koleur donker hoonig ver wig , ol 
als donkere harpuys , waar mede zommige hoorntjes hunnen mond fluiten. 
hebben ze alleenlyk gehaalt uit de Purper flekken ; maar wy zullen hier vertoonenver-,t;e/j, 
fcheiden hoorentjes, die dezelve uitgeeven, gelyk alle de voorgaande iV/^rir^Jzyn, en 
hier na noch eenige volgen zullen onAet dicTurbines en Buccina. Deze heet ook 
Onyx Marina, en is door geheel ïndien een bekent reukwerk , zynde de Bajis of t u^ordS 
voornaamfte onder allé reukwerken, {Thymiamata) te weeten , die men op kooien 
rookt , of waar mede men ;^erfumeert , gely k de Aloë is onder de pillen ; zy heeft aan 
zich zelven geen aangenaamen reuk, maar in grove ftukjes gebroken en op kooien gs^ 
legt, riekt zeeerft als gebraade Garneelen , maar trekt terflond naar Bernfteen , of, 
zoo Diofcorides wil , naar Cafloreum ; zoo dat ze alleen gerookt geen groöte lieflyk- 
heit heeft, maar onder ander reukwerk gemengt, geeft dezelve, öm zoo tefpreeken, 
zyne mannelyke kracht , en duirzaamheit ; want om dat meeft alle reukwerken hQ~ poffen ge- 
ftaan uit zoodanige houten ; reflnen , en zappen, die een zoete, bloemachtige of geilen 
reuk hebben , zoo moet men den Zee-nagel daar onder mengen , om ze krachtig en 
duurzaam te maaken. Men kan dicshalven dezen ^nguïs vergelyken met een Bas in de Gelffenn 
Muzyk , die alleen gehoort geene bevalligheid heeft , maar onder andere ftemmen ge- 
mengt, een zoet akkoord maakt, en dezelve ftaande houd : van deze heb ik de vol- 
gende foorten befchreven* 
I. Onyx major Jive taurina, is de groOtfte èn bekendfte van allen, zynde het dekzel o’ eerff 
van Marex major , in ’t voorgaande hoofcdeel befchreven, zoo groot als een Ryxdaal-y^^„^^>^, 
der min en meer , ook van dezelve dikte , uit den ronden aan de twee hoeken wat 
fpits toeloopende ; buiten vuil grauw, met eenige ribben of vooren; de binnen zyde is 
aan den cenen kant dik, luud cu eflen ; liet overige is laager, dunner , en met veele 
kringen door malkander loopende gekrult, van ver we als donker harp\iys. 
Die van Onin en Nova Guinea komen, zyn de grootfte en dikfte , maar veele daar Welke 
onder hebben een brandigen reuk, k welk ontftaat, omdatde Wildendehoorensoply®"'-^^ 
kooien braaden , om het vleefch daaruit te eeten. Dezen komt wel over een met 
het geen men in Apotheeken Blatta Bjzantia , in ’t nieuwe Griefch Blatüon Byzan- N-ordefs 
tion noemt , het welk wil zeggen , een blad van Byza, eertyds een flad in Africa ge- Bytantm 
legen , waar van daan men milTchien dit reukwerk bragt , en niet van Byzmtium , ’t welk 
Conjlanünopel is. .Onzen Dnam is ook wat bochtig of innewaarts gekromt als de klauw 
van een groot dier ; hy is de gebruikelykfte onder alle reukwerken , men floot hem 
niet fyn, maar alleenlyk in grove fchilfertjes of brokjes , om zynen goeden reuk 
verfpreiden , moet hy langzaam op de kooien fmelten > en niet haaflig verbranden 
men mengt hem onder droog reukwerk AJiangi j ook inzonderheit onder de Makkaf- 
ferfche H)upa , op zyn plaats befchreven ; ook heeft hy noch eenig medicinaal ge- waar 
bruikt, behalven dat men in de Europifche boeken vind ? want de Inlandfche Meeftreflen 
wryven daar van een weinig op eenen fleen , en geeven dit te drinken regens ’t kolyk en 
buikpyn ; als mede gebruiken ze den rook daar van tegens de moeder ziekte, doch als 
dan moet men ze wat hard braaden, 
I I. Onyx fecunda^ is het dekzel van dé volgende Purjura , omtrent een halve vin- ^ 
ger 
