De derde 
foorh 
De vier- 
de foor 
De fyfde 
ftiort. 
De zefde 
foori. 
De ze- 
vende 
fuorl. 
De acht- 
fiejbo.'t. 
Dene' 
q^etide 
foort. 
Dlofco- 
rides aan' 
getrokken , 
en tegen 
gefp roken» 
f. Doch van 
den Schry- 
ver door 
reden 
verde- 
dgt» 
u ^ D’ A M B O ï N S C H E 
ger lang, en een dwars vingerbreed, dikker en zwartbruinder dan de voorige, ook 
beter naar eene klauwe gelykende, bochtig enfcheef; aan de buiten zy de grauw, bin» 
nen donkerbruin, en de eene kant is mede verbeven, rond en plat, het overige laa- 
ger en rimpelig, daar hy'aan ’t vleefch gezeten heeft, De Maleijers noemendezenin 
*t byzonder Cajïuri, dat is. Onyx mofchata^ omdathy, naar hunne meeninge, 
zoeter van reuk is , dan de voorige ; daarom hy ook meer gebruikt word tot welrie- 
kende zalve, dan tot reukwerk op kooien. 
ÏIL Onjx minima & mojchata. Mal. ‘Vnam Cafturi , heeft de grootte Van eenen 
vinger nagel , en is mede bochtig en krom ; komt van de kleinder foorte des voor- 
gaanden Murex ramofus , welke valt in de Eilanden van en deze word 
voor de befte van alle gehouden tot reukwerk. 
I V. Onyx quarta , deze behoort medé onder de Blattas , en is het dekzel van de 
volgend.^ BiDccinaTritoms ^ gelykende een breed blad , y duimen lang, a* breed, een 
ftroohalm dik, weinig bochtig , maar meeft vlak ; de buiten zyde is grauw en kalkach- 
tig , de binnenfte honigvervvig , lichter dan de voorgaande , en de eene kant fteekt 
zoo niet uit ; aan reuk wykt hy de voorige foorte , en word maar by gebrek van de- 
zelve gebruikt. 
V. Onyx qninta, is mede een Blatta 4 duimen lang, en twee breed, aan de beide 
einden toegefpitft , donkerbruin , en zuiver , in de midden met een keep , fchaars 
een ftroohalm dik ; deze is een dcé&.'L^\^2Xid.tBuccina Aruana^ en word denaafte voor- 
gaande voorgetrokken ; doch is weinig te vinden, omdathy nergens valt, dc-moi^Aru 
en Nova Gninea, daar hem de Maleijers en Makkaffaren van daan haaien. 
VI. Onyx fexta , is dun en plat , en heeft de groote van een duim nagel ; aan de 
buiten zyde is hy geribt, met uitfteekende kringen , hy komt van de twee voorgaande 
Marices , Hau[iellum en Tribulus , gemeen in Amboina , en word maar gebruikt by ge- 
brek van anderen, 
VIL Onyx feptima-, deze heeft de grootte en gedaante van den Onyx tertia, doch 
is dunner en platter ; komende van de wydmondige kleine Pimpeltjes, en zyn mede 
goed van reuk. 
VUL Onyx oBava , deze is kleinder en ronder dan de voorgaande , doch dikker 
en aan de buiten zyde ruiger ; hy komt van den Murex minor-, en is flecht van waar- 
dye. 
IX. Onyx non a, is een geheel ander flach, komende van een flekke , die niet in zee, 
maar in de moeraffige ryftvelden wa£l , dun en plat , fcha-dis een lid van een vinger 
lang; aan de buiten zyde grauw enkalkachtig, aan de binnenfte zilververwig blinken- 
de. Deze flekken vind men meeft in de ryftvelden van oïiX.XQnx.Marus, en 
worden aldaar Sijfe genoemt , in ’t volgende hoofddeel befchreven ; doch dezen 
guis is flecht van reuk , en word niet veel gebruikt. Dit flach maakt eenigzins waar- 
fchynlyk het gQQnDiofcoridesïch.xiït, Lib. 2. Cap. 8. ^^idr^Conchilia, ‘waar uit hy zy- 
nen ‘Vnguis odcratush^zlt , in Indien zouden groeijen in zoodaanigemoeraflen, daar de 
Nardus waft , dien deze flekken zouden afweiden , en waar van haaren Onyx zynen 
goeden reuk zoude bekomen ; hoewel my tot noch toe niets is ter ooren gekomen van 
zoodaanige moeraften , daar de Nardus zoude waften , waar van in tegendeel eenpaarig 
getuigt word, dat hy diep landwaarts in, en op het gebergte groeit: immers dit kan 
dienen, op dat men de fchriften der Ouden zoo terftond nietlaaken, of met leugens 
belichten moet, als men een zaakterftond zoodanig niet bevind gelykzy ze befchreven 
hebben; daar dagelyks dingen voor den dag komen, die lang onbekent zyn ge weeft, 
en men echter in de fchriften der Ouden vind, dewelke dikwils niet recht verftaan wor- 
den : zoo kan men den gehcelen text van ‘Diofcorides verdedigen , als men hem be- 
hoorlyk uitlegt ; voor eerft, als hy zegt, dat Onyx een dekzel isYmecnConchiliumf 
hetgeene gelyk, waar mede de Purperftek bedekt word, zoo moet men daar door niet 
de fchaal of ’t huls verftaan, maar het dekzel ofhetfchildje, waarmede veelehooren- 
tjes. 
