RARITEÏT-KAMEB.*!!, lï Boek; g? 
tjes, Imonderheit éle Murkes , hunnen mond dicht toefluiten, welkfchildje zy bpven 
hun neus aan’t voorhoofd vaft hebben: waar door Nko/aus MireJi/^msookk^nüamde 
gehouden worden, dewelke oordeelt, dat Onyx een beentje uit de neus van een Purpurflek laofwi’' 
is: het zeggen van de rykke poelen , kan men tweezins verflaan ; of dat boven 
aan den Ganges in der daad bergen zy n , die de Nardus draagen , en aan wiens voeten zoo^ 
daanige moeraflige velden zyn ,in welke diergelyke SlekkenofHoorentjesgroeijen ,die 
een at hebben , ’t welk wy zoo even met het voorbeeld van MakkaflTar bewezen , en 
waar van de befte {ooxthy ^Dio/corides , Nardus GangitishjgQnoQmt. word ; oï‘Diofco^ 
■ rides kan dezen misgreep van den gemeenen man gevolgt hebben, di^htt Malabathrum 
toenmaals ook Nardus noemden , ’t welk , naar zyn fchryven , in moeraflige plaats 
zen groeijen wil, zynde hedendaags in Europa onbekent , hoewel de nieuwe kruid- 
kenners de bladen van dewilde kaneel daar voor houden. Over den reuk moet men niet Zynreak 
veelhaairklooven , of dezelve welriekend, offterkriekend moet overgezet worden ; want ^vetachT 
wy hebben boven gezegt, dat hy van zich zelf, en alleen gerooken , niet zeer aan- 
genaam is, en dat vandeflTelfs reuk naar ’t verfchil der neuzen geoordeclt word: wantw«^W^. 
hy zal den eenen zwaar voorkomen , naar Caftoreum , Bitumen of gebraade Garneelen 
trekkende; andere (gelyk meeft onze Inlanders} houden hem voor lieflyk, enverge- 
lyken hem by Cajïuri, dat is, Muskus. 
De namen van deze y welriekende Nagelen , zyn in ’t Latyn odoratus^ Haare 
Onyx marina, qxx Conchula Indica, de platte dunne foorten in ’t byzonder, met een|j*^-^^„ 
nieuw Griekfch woord Blattion By zant ion, en in de Apotheeken Blatta Byzantia : in ’t 
Axzhiïch. yidfaro tibi, ofnaar de gemeenen uitfpraaky^^r^/ifi^/, dat is, welriekende 
Klauw, ’Plintus Lib. Cap. lo. xind menod^OJiracion , naar degelykeniflevaneen®”** 
potfcherf : by de Hebreen Schechelet : in ’t Maleitfch ^nam en 'Vnam Carbou : in ’t Mak- 
kafTaarfch , ’t welk ook Maleitfch \^,Amhelau: in’tBoetonfch Laccanugafm ’t Amboinfch 
Laynoa matta : in ’t Chineefch Lepi en Hiok ; andere noemen dien in \ byzonder Tan\a 
nuda, den kleinen Onyx, en Ambelau oï'Vnam den grooten. YrittSchechekth, 
Exod. XXX. vf. 34. zynde een van die vier dingen , waar uit het heilige reukwerk ge- 
maakt wierd, word van meeft alle de Overzetters vertaalt , Onyx'<, het welk my ook het 
waarfchynlykfte voorkomt: echter heeft het den geleerden in zyn 
Hierozoico Lib. v. Cap* 20. §08. behaagt, het zelve over te zetten, Bdellium, uittus^a^^e- 
inzigt zoo het fchynt, om dat de Jonge Rabbynen , die meeft in Europa geleeft heb-^’^"'^^^** 
ben, t* velve hebben gehouden voor ccn wortel , of iets , dat vau een plan- 
te komt , gelyk het de Hoogduitfche Joden noch noemen Nagelwort^fen , ziende op 
het kruid Caryophyllata ; ook heeft hy in Galenus geleezen , dat het zwarte Bdellium 
zommige witte plekken heeft, die hy wegens de overeenkomft met menfche nagelen , 
Onyx noemt ; waar uit Bochartus befluit , dat Schechelet , Bdellium moeft zyn ; maar 
dewyl men nergens leeft noch hoort, dat Bdellium onder reukwerk gebruikt word , waar 
toe, daarentegen, by alle Oofterfche natiën de Onyx marina gebruik word, zoodoe-t^^^* 
men veel beter, dat rnen by de voorige overzetting bly ft. Men behoeft ook geenezwa- Bmeffi 
righeit te maaken , waarvandaan de Ifraëüten in de Woeftyne dezen gehaalt 
hebben , die zoo verre uit zee komt , daar ze het Bdellium en Ladanum uit het naafte Ara- "Tn'opgeJ 
bien genoegzaam konden bekomen : want dilBOioJcoridus , op de bovengenoemde plaats, 
•blykt alredejdat de befteO^yA; quam uit het roode meir,en de kleine zwarte uitBabylonien, 
wer waarts hy gebragt wierd uit BaJPoraen de Perfifche zee; en dus hebben zy dien immers 
, van wederzydenkonnen krygen. Tot bewys hier van dient inzonderheit een plaats uit Al- 
cafninoi in zyn Traktaat van de Waterdieren, in’t Hooftdeel van Jr<zr, gelyk hy de- 
zen Vnguis noemt, die zeer overeenftemmende met den text van Diofcorides is. Bo.. 
chart. p, 8oé). in’t Hooftdeel van Aphdaroi^Vnguis odoratus, na dathy de woor- 
den van Diofcorides verhaalt heeft, doet hy ’er van het zyne noch ditby; dat de befte 
ndngues komen uit het Roode meir van Mee ha en de Zeehaven Judda, die goed van 
reuk zyn , en de gebruikelykfie in de Geneeskunft, Vervolgens haalt hy noch meer 
M andere 
ens 
