£» hoe 
men die 
moet zui- 
veren. 
Opmer- 
king om- 
trent het 
fchuon 
maaken* 
Welke 
foorten tot 
fpyze be- 
quaara 
zyn. 
Raadte- 
gen die 
Jchaadelyk, 
zyn. 
Voorval 
’tgeen 
doodelyk^ 
was. 
De 2'^ 
foort , af. 
gebeeldt 
op dezelve 
plaat hy 
lettert. 
Dey^* 
foort , ver 
beeldt by 
letter G, 
De 4* 
foort , by 
letter D. 
Zynheeh 
zeldzaam. 
De 5* 
foort, by 
letterE* 
De 6 
foort, by 
letter F. 
Een an- 
der: foort \ 
hy letter 
(j. 
Dey^ 
foort by 
letter H, 
II4 D’AMBOINSCHE 
ken 200 veel uithaalende , als men kan, en het overige met denfchaalaaneenenfcha- 
duwachtigen plaats leggende , daar 2e noch regen, noch 2on bereiken, en 200 laat men 
2e van de Mieren uiteeten : Men moet 2e in geen verfch water leggen , 200 lang’er iets 
van ’t vleefchinis, want een nacht daarinblyvende , 2ullen2e verbleeken, ook moet 
het doode bloet van d’ eened’ anderen niet raaken, waar door 2e mede bederven ; om 
het tweede of derde jaar moet men hun te drinken geeven , dat is, eenen halvendach 
in 2out water leggen , met verfch water uitfpoelen , en dan weder in de Zonne droe- 
gen; uit den fchaal maakt men tabaksdoo2en en lepels, maar by de2e Inlander S2yn 2e 
in geen gebruik , behalven dat 2ommige arme Luiden, door den honger geprangt, die 
op kooien braaden, en eeten; ’t welk hen 2omtyds 200 qualyk bekomt, dat 2ommi- 
ge het met den dood moeten bezuuren, en zommige worden ter nauwer nood noch 
geredt : Deze gedenken niet aan den gemeenen Grondfpreuk , by d’ Inlanders valt geftelt’, 
dat onder de Zeehoorntjes al ’t geene glad en blinkende is , of ’t geene niet dan roo- 
de fpikkels heeft , tot de kolt niet deugt : Daarentegen , dat de ruige en fleekelige altyd 
beter zyn. Wanneer nu iemant onvoorzichtig hier van mogte ge geeten hebben, zalmen 
hem terftond rykelyk fuikerwater , of eenigen dikken fyroop ingeeven , om het worgen 
te beletten , dat de keel niet toetrekt ; en daar na tot tegenbaat het zwarte Calbakaar 
(in ’t Xilde Boek van onzen HerbariushQÏchxQstn) met water gewreeven , ingeeven, 
’t welk die fchadclyke kofl door braaken uit werpt; dit moet veerdig toegaan , om het 
geneesmiddel in de maag te brengen, eer de keel toetrekt, in welk een geval het niet 
helpen kan ; gelyk in ’t jaaf 1664. aan een Vrouw op de fas Baguala bezogtis , die 
door t’ nuttifi^e^^ van Alt ïc goftoj-TTo»^ A<=»w’yi ’t CjaJUjah/i/tv' rpi lant aati’^'uatn j en ds 
keel al toe w’as. 
II. Borcellana montofa , is wat kleinder dan de voorige , en doodfeher van glans 
bleekwit van fchaal, daar op veele hoeken en heuvels met roffe ftreepen ftaan, als of 
men van verre een rond geheuvelt gebergte zag, gelyk men het Eiland fchil- 
dert : By de onze word het de Caap genaamt , beduidende de Caap de bon Ejperance ; 
maar is zeer zelden te vinden , en in Amboina genoegzaam onbekent. 
11 1* Concha teftudinariay Karet , is langwerpiger dan de voorgaande Caa^y op den 
rugge fchoon geplekt, gelyk menaanSchildpadshoorn, of karet ziet, en voorts fpiegel- 
glad; eertyds qualyk genaamt Qaapfalfoy doch nu hiet ze , en word onder de 
raarfle gerekent. 
IV. Argus y dit is eenhngwerpige Torce/lanay bruinverwig van fchaal , doorgaans 
aardig gefchildert, met witte oogen , elk oog is uit 2 of 3 kringen gemaakt , gelyk 
men den reus Argus fchildert: Zy worden ook zeer zelden gevonden, om dat ze zich 
wat diep in zee ophouden , en zomtyds in de bobbers kruipen, of door een aardbee- 
ving opgeworpen worden, gelyk in ’t jaar 1674. t)y den hoek del, op klein Keramy 
gebeurtis ; doch de meefte daar onder zyn doof van koleur; en de blinkende heel raar. 
V. Slangekoppen , groote; deze zyn plat van buik , en hebben rondom eenen fmal- 
len kant aan den buik, een vinger breed ; boven de kanten zyn ze rondom zwart of 
donkerbruin, blinkende als eenfpiegel; derugis met taneite plekjes gcfpikkelt. 
V I . Slangekoppen , kleine ; zyn van het zelve fatzoen en verwe , doch kleinder ; 
niet boven een lid van een vinger lang, mede zeer glad enblinkende: Zy zyn gemeen 
op fteenige firanden, gelyk die van Larkque en Nujfatello zyn. Men vind hier van 
een raar flach, op den rugge blauwachtig , met eenen geelen ader, ’t w’elk men blauwe 
Slangekoppen noemt. 
VII. Witte Jamboezen, zyn van grootte en gedaante de voorgaande gelyk, doch 
ganfeh wit, gelyk zeker flach van witte wdlde Water-Jamboezen; die rug heeft over- 
dwars eenen uitfteekenden kant, en by de twee einden ziet men een bleekwit korreltje, 
in een kring Baande, als en ingevatte paerl, en daar by een lichtrood plekje , tw^elk 
met ter tyd verbleekt ; het Dier is mede wit, en dun doorfchynend , met zwarte ftip- 
ies, en word weinig gevonden. 
- VUI. Tal- 
