32 Ö D’ A B Ol N SC H E 
aan de klaar fle en meeft verhevene zyde ook het witte zonnetje, aan beide ziet men 
zomtyts heel kleine en fynefchenrtjes, dieniet diep ingaan en den Steen geenzins flim» 
mer maken: Wantdewyide Steen in eenegeduurige vochtige fubftantie groeit gelyk 
het binnenfte hol van eén Qalappus-noQxXz , zoo kan^t niet minder zyn of de Steen moet 
fchenrtjes zetten, wanneer hy aan dè drooge lucht komt , het welk men ook ziet ge- 
beuren aan den ‘Vmhilicns Marimis-> als men deïi zelve n varfch van zyn dier aflnyd. 
Hoe ze in de CaUppus-noiQn groeijen , heb ik van een ooggetuig gelCert , zynde een 
Faandfig» dewelke in ’t jaar 1672. naar de Zuid-Ooftere Eilanden gezonden, aldaar 
onder anderen een C<«/<^//;^J’*noot oopende , daarinhetpit welvolwaffen, doch noch 
f-Srfejr niet hard was, aan het zelve een rood plekje gewaar wierde, een weinig buiten 
het ander vleefch uitpuilende , en daar in twee witte platte Steentjes , die noch week 
waren en aan defchaalnoch vaft: De Inlanders zeiden ; hadde die Calappus TiOot noch 
twee maanden aan den boom mogen blyven, dan zouden de Steentjes ryp en hard ge- 
worden zyn. 
■u-^arëe fj, de Ambomfche geweüen vind men ze niet, hoewel daar zoo veel duizent oude 
gevonden notcu gcopcnt wordeu. Om olye daar uit te branden, doch van Kerams Noordkuft 
worden veele gebragt naar het zeggen der Inlander§,in hunne Calappus- noten gegroeit , 
kaar ik mede aan twyffele, dewyl my niémant vóorquam , die ze zelfs daar in gevon- 
len hadde. De meelie vind men op Ce Ie bes en Makkafar, het land Boegis] 
lajeeity en Boston \ het fchynt dat die Landen een eigenfchap hebben, datzemeer 
leen tap in haare vruchten en hoornen ftieren , dan elders gebeurt , daarom ook de meeile 
van die plaatzen komen. 
tjoemen Stecoen gefchiet gemeenlyk met fcherpèn Azyn of Limoenzap , als 
dinoetz.en men ccn weinig daar van in de hand giet en den C alappus-&een daar in legt , zoo moet 
dezelve daar in terÜont koken of bolletjes rontom zich opwerpén , en die dat niet doet 
word voor ondeugend of doot gehouden 5 maar ik heb meermaals deze proef verwor- 
pen , dewyl de Steen daar door zynen glans verlieft en eene doodfche koleur krygt : 
al wafcht men hem terftont met water. Üokdoen dit alle weeke, donkere en poreuze 
Steenen, in welkers gaatjesde Azyn of Limoenzap indringende de ingeflote 
lucht uitdryft, en daar door bobeltjes veroorzaakt, gelyk men in Europa ook ziet 
gebeuren aan den Lapis Vibiorialis of Ajlrohes, dewelke zig in den Azyn ook be- 
Andere *^weede procf zal dczc zyn j als men hem op een matte legt en daar rontom 
fTsef, rys of E^ady ftrooit , zoo zal geen hoen derven een korrel daar van eeten , zoo lang 
de Steen daar by legt ; doch dit heeft my niet willen gelukken , want had ik den Steen 
niet weggenomen, de hoenders zouden hem met den rys opgellokt hebben, ennoch- 
Ds'ds dat ik den regten hadde. De derde proef is noch ongeloofiyker , de- 
^roej, welke ik vaneenen ouden Malabaarfchen Ëmpirkus gehoon hebbe ; als men den Steen 
aan den üam van den C alappus-hoom bindt, zoo zouden alle de noten afvallen, ’£ 
welk ik niet in ’t werk geftelt hebbe, 
rreemt voorfclircve plaats fchryfc zynen Dendritis die eigenfchap toe , dat hy 
gevoelen ondcr de wortelvan een boom begraven, die men om vellen wil, de byl niet Iaat ftomp 
worden; het welk men aan den volgenden©^;2^n>ij-m’t werkftellenmag. Delang- 
werpige Calappus-iieen heeft ook gr ote gelykeniffe met dienChamites van d’ eerfte foor- 
te , doch daar in te onderfcheiden , dat de Chamites gemeenlyk een paerlachtigen 
weërfchyn maar geen zonnetje heeft , ook in Limoenzap lankzamer en weiniger kookt 
Hoemen Calappus-keeïi : Metter tyd door ’t draagen word de Calappus-iieen ook fmod- 
dte vmi dig , vuilwit 60 doodfch van koleur , den welken men weder zuiveren moet op deze wv» 
gevjarden i r, i. i i' • 
wederzu - *'-6 j men legt iiem een halten dag m water van een jonge Calappus , en wryft hem met 
des zelfs, liplap , of wafcht en wryft hem in w^ater , daar men rys in gewaffchen heeft ^ 
die men kooken wil. 
Worden Dc Cö/^^/'^^j-fteen wofd ondcr dc voomaamfte M^/V^gctekcnt , die men draagt 
gezondheit of goed geluk in eenig voornemen te hebben en tot yeele andere dingen, 
die 
