336 D’ A M B O I N SC H E 
te, hoewel men aan die men vervoert altydeenigepootenafgebrokén ziet. Hy noemt 
ze lapide Jcbentei Cancri’, De Portugezen Grangejo de Pedra. 
Hm kracht Gwzt Handelaars brengen ze van Maccou en Cdnlon'. Van hunne krachten heb ik 
Tn^gf^ ’t volgende uit een (MS.) gefchreven boek genomene 
Keedoafi. I. Voor alle gezwellen met azyn gew’reeven. 
z. Voor den bloedgank met water gewreven. 
Voor allei'hande kamergang met wyn gewreeven, doch zoo ’t niet helpt met 
water gewreeven en ingenomen. 
4, Zoo de Koorts mee eenige gezwellen begint, waar dezelve mogten voorko- 
men met azyn gewreeven en daar op geftreken. 
5”. Pyn aan ’t hooft met azyn gewreeven , en aan hetflag van ’t hooft daar mede ge- 
ftreken. 
6 . Voor alle koi tazemheit of benautheit voor de borft met water gewreeven. 
7. Voor eenige gezwellen, die op de fchouder of rug veroudert zyn, en met geen 
andere geneesmiddelen konnen geneezen worden, met azyn gewreven en daar op 
gebruikt. ’ 
8. In ’t gemeen worden ze gebruikt om de brand in de koortzen te bluftchen , gelyk 
ook F. Martimis fchryft, met water gevreeven en ingenomen. 
Verhaal Uit het Verhaal van meer gemelden Mr. Crifiiaan Gyrarts heb ik verftaan , dat tmf- 
Chriifean dc Stad Boachêu en ’t Eyland Eynam Zeekreeften gevangen wordcn , dewelke, 
Gerards. haalt zy uit het water komen, in fteen veranderen en houden hungeftalce; dier- 
gelyke Kreeften wordenook in zeker Meir op het Eiland gevangen. Men heeft 
daar omtrent-plaatzen, als de kleine Sad Cium^ daar noch ebbe noch vloed is, maar 
het water vloeit den eenen halven Maanfchyn naar ’t Ooften , en d’andere halve Maan 
naar ’t Wellen ; ’t welk de Sinezen alhier ook bekrachtigen. 
Wy hebben 'Voor heen-, in ’ï aanhangzel 'van *t LX VI. Hooftdeel^ eenige danmnkingen 
gegee^en , rakende de ‘verfteende Hoorens en Schulpen , die in de rotsfleenen of aarde ge- 
bonden worden; en alzo dit Hooft deel ban berfteende Krabben [preekt^ hebben wy nodig 
geacht eenige andere namelyk Zeeappéb ban berfcheide foorten daar by te boegen -^ne- 
bens bi(fen en planten ban welke wy wel eene heek reekze zouden konnen bertonen , in- 
dien V befiek ban defe om niet weerhiel. Te willen [eggen , dat de fulke mede (ieengewap 
fen zyn tegen de reden en onderbinding; redenen zyn 'er hier boor bhn gegeeben'. Daar^ 
by wy nog boegen^ en bragen, waar ooit de natuur jieenen heeft boort gebragt yinet Ie flett, 
fcharen-, poten, ruggen, buik , [chorffen en andere hoedanigheden meer , alle obereenkomen- 
de met de j elfde dieren die leven en voed fel, in het water en op zeeftranden hebben? zulks 
kanmennoch naakter zien aan de inwendige deelen, die {gelyk ) wy boor heen van de ver- 
[leende Hoorens en Schulpen gefegt hebben) ook veel weker bevinden U zyn, dan de bui- 
tenfie fchors of hoornachtige huid, en dat de Steenfappen alle de deelen door dringen, en 
[ommi ge geheel ver Jieenen of ook wel tnaar alleen de uit'erlyke, door aanfetting, ttiet 
Steen-korfien omvangen. Zulk tonen oné’r'o/offl?/^ de Zee-Heelters hoorntjes, die in 
de Kabinetten der Liefhebberen bewaart worden, ên van veelerlei gedaante en koleu- 
ren zyn , daar men de feenjehorfjen van kan afbreken , en alzoo de Heefters bolkomn 
in haar houtgewas of natuurlyken ftaat herftellen , gelyk ze gegroeit zyn , eer ze 
met [een omzet wier den : Doch wy zullen ons niet verder inlaten , om van alle die 
zaken met en onder fcheidelyk te fchryven, alzo daar toe wel een heel werk zou ver- 
eifcht worden ; maar boortgaan met het bertonen van diergelyke zaken als de Hr. 
Kumphius heeft bejehreven , en daar van zyn Ed. aan ons gene afbeelding geeft ; 
dieshülben hebben wy , gelyk voor heen meermaals hebben gedaan , onze toevlucht moe- 
ten neemm tot de bezitters van diergelyke zeldzaamheden ; en om deze Amboinfche 
Steen-Krabben te verbeelden, heeft ons de Ld. Gr. Achtb. H. Burgemr. Witzen; 
de gun ft van ze te laten aftekenen, bewezen; zie de plaat LX. en aldaar No i, de bg-^ 
venfte , en No. z de onder fte zyde , vertoont ; Op No. 3. word eene andere Joort, 
my uit de Wefi-lndien toegékomen , verbeeldt : Wy bezitten 'er noch meer andere 
doch vertonen die niet, om het beftek der plaate niet voor by te fpxingen, om dat ook 
noch meer , namelyk de Zee-Appels , afgebeeldt moeften vertoonen , die , zoo veel 
de hinnenfte bifchdeelen aangaat , groote overeenkomft hebben met de Krabben, 
zie de afbeelding op de plaat LIX. Dje by de letter C. is zyn fchorts , fteenhard , 
doch het bmnenfle veel weker en geheel wit : Zoo ook de andere joort , by de letter D, 
