RARITEIT-KAMER. 1 1 Boek.’ I 29 
^eoogen te krygen ; doch dan bederft deyvoore gladdigheid van binnen ^ ën Word 
grauw; men moet ook de fcherpe kanten als dan wat afwryvèn# op dat zich niemant 
daar aan bezere : ïk heb ’er ook gehad t die van binnen aan den onderden fchaal een 
uitwas hadden , zeer hoekig, en kartelig, fchier als een haanekam , van fubjianfiê 
als de Chamites. 
In de Papoefche en Keramfche Schulpen word noch een andere Chamite^ Een mi i 
gevonden, langwerpig als een klein vingertje, beneden met een rond bolleken , 
voorts toegefpits ; het bolleken is donker roodachtig j doch met een paerlachtige 
fchyn; het vingertje zelfs fchoon wit; zomtyds gelykt het naar een ftuk van een 
vinger , afgebroken en fchilferig , doch daar aan ziet men altyd wat paerlachtig ; dit 
mag men Chamites digitalis noQmQW.. Noch een ander gebruik van de fchaal; op den 
drand vind men zomtyds dukken van de gebrokene fchaal , van den buitenden ruigen>eri^^'^^^ 
fchorfze door ’tfchuuren gezuivert, glad alsyvoor, enzoohard,datmenzevoor kei- 
deenen zoude aanzien ; onder deze heb ik zommige zoo verfteent gevonden, dat meii 
’er eenigzins mede vuur kan üaan als met de rechte keideenen ; ook bewaart men ze 
tot eenig gebruik in de geneeskunde; tot dien einde neemt men de grootde dukken, 
en flaat de bultende ruige fchorfze af, t’ overige wryft men op een deen met water een ^.enees^ 
tot een papje, dit zmeert men rondom de groote bloedzweeren om den brand en den 
pyn te verminderen, defgelyks op zweerende oogen:’ En zo iemantdezelve wildege- 
bruiken zoo binnen als büïten t’Iyfby gebrek vz.ViCalbakaar , of wit koraal, die zoude 
myns oordeels niet dwaalen, hoewel ze wegens haare taaije fubjlmitie moeilyker te 
wryvenzyn, als een gemeene fteen. 
Men vind ook, doch zelden, onder de Inwoondêrs Van Amboina en KeramQQ.rAgt Ctypeo-- 
ronde fchildekens omtrent 7 duimen breed , en aan de kanten een halve vinger , maar ’ 
in de midden een duim dik, aan de buitenzyde een wëMg buikig , aan de binnenfte 
wat hol , en aldaar in de midden met een verhevenheit gefatzoeneert als de nave 
{modiolus') van een rad, en in deffelfs midden een rond gat, daar qualyk een pink 
door mag: Het is een fteenharde fubjiantie , vuilwit als gebezigt yvoor, met yqqXq 
witaehtige aderen, die bochtig en dwars loopen, te kennen geevende, dat het een 
ftoffe zy met yeele laagen over malkander aangegroeit ; want natuurlyk fteen kan k niet 
zyn, om dat het na mynen gewoonlyken proeve by nacht niet vuurt , gelyk andere 
klaare keifteenen doen ^daarentegen in zuur Lemoenfap gedaan zoo kookt ’t , ’t welk de^^^» fteeii 
fteenen niet doen ; waar uitik afneeme, dat het van eenige groote Schulpen moet gemaakt ' 
zyn, teweeten, uit den voorfchreven Chama Telagiai zynde de gehe^le breedte des 
fchilds, uitwyzende het beloop van de aderen j uit de dikte dezer Schulpen gemaakt, 
waar uit men afneemen kan, dat ze aan zommige plaatfen van ongeloovige dikte moe- 
ten vdlen; als men zetegens den dag houd, zoo zyn ze omtrent de kanten halfdoor- 
fchynend , doch d’eene meer dan d’andere. De Inlanders w’^eeten niet te zeggen , door 
wien , en uit wat Itof zy gemaakt zyn , alleenlyk verklaarende , datter in oude tyden derfonhe- 
eenige weinige in deze Landen gebragt en duur verkocht zyn. Haar gebruik is , om ze 
aan de geveften van haare zw^eerden te zetten , om den hand daarmede te befchermen,^"®^» 
gelyk anders de Amboineezen op dezelve plaats een rond tafelbordje van hout heb- 
beU',. en het gevefl: met loot begietenom denoodige zWaartte inde vuifl; te Hebben. DetJandfch'L 
voornoémde Schildekens echter mag niemant dragen , dan hunne helden of voorvegters,^^Jf/^' 
die Ze Brani noemen , geloövende , dat niemant het hert heeft tegens iemant te kappen 
ofte te Haan , die fuik een Schildeken aan zyn zWeerd heeft ; doch zedert dat de Eu- Doch met 
ropeërs bezitters van deze Landen geworden zyn, wdllen ze de Schildekens als tekenen 
van haare oude dapperheit niet meer draagen, om by d’onze niet in ’t oog te raaken; 
weshalven zynu dezelve zomtyds aan d’onze aanbieden Namaak ben ik wat zekerder ihdder 
bericht, dat deze Schildekens door de Javanen van jS^^^^?«indeZe Landen zouden 
bragtzyn, buiten twyfFeld’lnlanders wyfmakende, dat- het dingen Van gtootewaardy^^^ 
waren, en dierhalven aan haar Lieden duur verkocht Wderdenv De Bantömers 
y 
