133 
D’AMBOINSCHE 
De 4 * 
foort, ver 
beeldt by 
{etter D. 
worden, 
De 
Joort, 
De 6 * 
Dn om- 
Jlandig be 
fchrèvent 
fpeldekoppen : Van de grootfte vind men twee ofdrie omtrent het hoofd van den band'a 
ganfch hoekig en korlig , als of ze uit veele fteentjes ’t zaamen gezet waren, niet te 
min hard en vaft aan malkander hangende ; zommige witgeel ; zommige lichtpaars : Het 
Doch van ^nder klein goedje legt daar onder, aan zommige zoo vol , dat de geheele tendo van 
waardy, fleentjes fchynt ’t zaamen gezet tezyn; alleniet veel byzonder , en van geen gro'o- 
te mooijigheid. 
IV. Tejla, Scherfjes, zyn kleine ronde fchulpjes van dikke en platte fchaalen, zy heb- 
ben de groote van een dubbeltje en fesje , van buiten met groote korrels bezet, vuilwit ' 
met zwartachtige of roffe plekken aan den kant ; de enkele fchaal op den ftrand leg- 
gende zoude men voor dikke fcherfjes van een gebroken fchotel aanzien ; de grootfte 
zyn zoo dik van fchaal , dat men ze voor een fteen zoude aanzien ; de kleinder zyn 
beter met voorens getekent , vuilwit en ros van koleur ; beide zyn ze gemeen in den 
Waar die Ambolnlchen Inham. Op den witten Zandftrand van Mamalo vindmenzefchoonwit, 
g vonden klompjc gckookte witte ry ft was , zy zyn alle goed om te eeten. 
V. lefta pedfïnata ^ VVildde Scherfjes, zyn ook rond als een fchelling , en dik van 
fchaal, met voorens en ruggen getekent als de pe£lmes , doch veel groover, vuilwit, 
en met zwartachtige plekken en tekenen. 
V I. Cartijf£ , Hertjes , Bia hati , dit zyn de raarfte en mooifte van alle Cham£y 
%bleicitby fchaal, recht hertvorming, fcherp van kanten, en aan dezelve zommige ge- 
weer e/ tand, zommige niet; aan de onderfte zyde platachtig , aan de bovenfte met een ver- 
hevene buik, dew'elke fcherp toeloopt , en ter tveêr/.yd: n veele halve kringen of ribben 
heeft , dew^elke op een doorfchynende w^yze verkleinen ; over dezen buik gaat de ope- 
ning , daar de fchulp van malkander gaat tegen de manier van andere fchulpen , en 
echter in het, kloofje van het hert hangen ze aan malkander , en ieder ftok in ’t by- 
zonder gel) kt een halve maan. Zy hebben driederlei fatzoen: De gemeenfte zyn on- 
der en boven buikig, doch van onderen minft, aan de kanten getand, en witgeel van 
Eentwee- koleur ; De tweede zyn witter, van; onderen en aan de kanten ongetand, enaanzom- 
^Jis mede opgeworpen : Het derde flach is van onderen wat hol, maar boven zeer gebult j 
ook meeft ongetand , en met roodachtige ftipjes. Het Dier daar in is meeft flym , 
zwartachtig , en , als rrlen het een nacht in verfch w’ater legt , ligt uitvallende. De 
meefte en befte vallen op Nujfalaut'-, w^einige ook op Hitoe, Men legt ze twee daagen 
in verfch water , tot dai het Beeft uitvalt , daar na moet men ze een halve maand in 
de regen en zon bleeken, waar door ze zuiver en wit worden, entenlaatftenmeteen 
draadje ’t zaamen binden. Men rekent ze onder de voornaamfte Rariteiten. 
V i *. giuadrans^ ’t Quadrantje heeft de gedaante, als of men eenkaasken , ’t welk 
fmallen kanten heeft, en in de midden buikig is, in vierftukken gefnedenhadde, wef- 
halvende afgefnedene zyde plat is, en een langwerpighert vertoont, en deflelfs randen 
zyn eenigzins getand , doorgaans muisverwig of donkergrauw, en een weinig geftreept. 
Deze zyn Men viiid ze zeer w^einig , en meeft op de buiten tilanden van Amboina. 
ftukken van Bia Garu , Bia cattam, en Reuzen ooren hebben wy gezegt , dat 
Proef om dooi' langheid van tyd in Iteenen verandert , en door de zee zoo glad gefleepen wor- 
’ dat men ze voor keifteenen of andere raare iteenen aanziet : Dezelve kan men al- 
gen fteen, dus onderfchciden : Twee witte en half klaare keifteenen, by nacht tegen malkander 
tepTent gcflaagen, vuuren helder en veel, maar twee ftukken van Verfteende Schulpen doen 
het niet, of zeer weinig, doch eenigzins de ftukken van de Verfteende Bergfchulpen 
in ’t volgende Hooft deel befchre ven. 
De tendo tendo ot fpan-ader van dezen fchulp hiet in ’t Maleitfch ook loncattn Toncainja^ 
pilaar. De Badjos en Makkaftaaren eeten uit dezen fchulp al het wdt en 
Ed wat hard vleefch , wegfmytende het wdtre of geele vet , om dat het zelve wat dronken 
eetbaar ts. jp^^akt , als iiiedc ai het zwarteblocd. 
Verhaal Men vcriiaait veel zeldzaams van een groote Bia garu , dewelke op eenbinnenmeir 
lklte7de Eiland Timor Laut zoude te zien zyn, dewelke haar by nacht openende een klaar 
fieen in pcht 
Hoe men 
die zui- 
vert. 
De 7* 
foort , 
beeldt by 
letter F, 
