RARITEIT-KAMER. IIIBoek. 199 
ten gegoten zyn: Hier toe worden vereifcht zekere toeftellen, waar uit dan eenige 
grondregelen gemaakt worden , en daar op het werk zelfs volgt , namentlyk. 
Eerfte toeftel. 
Neem van ’t fynftegout, dat gy hebben kunt, en nietbeneeden de 23 karaaten zy, 
fyn zilveren fyn koper alles tot llaafjes gegoten , en aan het eerie eind plat, neemt dan 
ook week wax , bekleed daar mede de voorfchreve ftaafjes eèrftmet ólye gefmeert,/>mw 
dat ze glad uit en ingaan, fnyd de formtjes boven af, dat ze met het platte eind ge- 
lyk worden, laat het wax koud en llyf worden, en neem de ftaafjes dan wederom 
uit: De ftaafjes moeten te voren net gewogen zyn, waar toe ik gebruikt heb medi- 
cinaal gewigtvan i onfe, houdende 8 drachmen ofquinten en 480 grein: Ieder drach- 
me houdt 3 fcrupeIsof6ogrein: Ieder fcrupel houd 20 grein; enieder grein heeft dé 
fwaartte van een witte peper korl of ^ korls gepelde rys; een pond gemeen of zilver 
gewigt is 6 drachmen fwaarder dan i(5on9en medicinaal gewigt. 
Tweede ToefteU 
Vul de voornoemde formtjes met water zoo vol gy kunt, ftort het zelve in een De tweede 
kopje of fchaaltje, weeg ’t zelve netjes, en teken ieders gewigt byzonder aan : By 
voorbeeld om van ’t gout te beginnen. Ik heb een ftaafje van fyn gout , van ruim 
23 karaaten, wegende 3 onfen min xy grein of 71 fcrupels fchaars , of 1415' grein, 
doch dewyl vyf greintjes gout zoo weinig water uitwerpen, zoo neem’ ik het op yt 
fcrupels net: Het water in ’t voornoemde waxdoosje gaande wmrd bevonden po grein 
teweegen , zeg nu naar den regel van drien , 71 fcrupels geeven aan water po- grein; 
watgeeven 24 fcrupels ofeenon^e? maakt 30J grein. 
Eerfte Regel. 
Dewyl uit ’t volgende werk blykt , dat het waterfchil van karaat tot karaat op een on- 
9e gout bedraagt ruim een grein waters , zo maake ik hier uit den eerften grondre- 
gel, dat een on9e fyn gout van 24 karaaten, ’t welk men Capelle-gout noemt, aan wa- 
ter uitwerpt xp grein , en ik maake daar uit het volgende tafeltje : 
Karaat. 
Water. 
Karaat, 
Water. 
- 3Ö ^ 
24 - - 
- - - xp grein 
10 - - - 
X 3 - - 
- - - 30 
l 7 - - _ 
“ 37 
22 - - 
- - - 31 
16 - - - 
- 38 
XI - - 
- . - 3 x 
Iy - - - 
- 39 
xo - - 
- - - 34 * 
14 - - - 
- 40 
lp - - 
^ - 3 f 
13 : ^ - 
- 4 X 
Al hét gout , dat meer zilver houdt dan de 12^^ karaat mede brengt, word geen 
gout meer , maar goudryk zilver genaamt. 
Derde toeftel^ 
Een ftaafje Siams zilver weegt 3 on9en 2 quintèn 2 fcrupels , of 80 fcrupels ; zyn wax- Dederdè 
formtje houdt aan water eerft 3 drachmen y grein , of 1 8 y grein: Zeg nu naar den regel, 
80 fcrupels geeven iSygrein waters ; watgeeven 24fcrupels? maakt yyf grein. 
Twee- 
