RARITEI T-KAMER; ili Boek* w 
VII. HOOFTDEEL. 
Van ’t Metaal Gans. 
I N Pegu en Stam is gemeen een Metaal , dat men Gans noemt , en fehynt een 
mengeling te zyn van koper en tin , ’t is rood als bleek koper en ’t gaat voor geld» 
maar ’t is verboden uit te voeren: Zy fmelten het, en maaken potten daar^^"jj^ 
van ; miffchien van dit metaal is datgroote ftuk, ’t welk heden 
. /Tl 1 1 -tJaly 
is, hebbende de gedaante van een maffief wiel met een Irak van den as daar aan , van ygteeti 
buiten blauwachtig of zwart uitgeflagen , hetwelk d’ Inlanders zeggen uit de lucht 
aldaar gevallen te zyn. Andere geeven ’t aldus op : By de ftad Eedijng word de 
plaats getoont , daar dit ongemeen groot ftük metaal legt op deeigenfte plaats , daar 
het neêr gevallen is , hebbende ter weer zyden een groot Martavaan ftaan : Het 
wiel is den diameter omtrent 4 voeten breed, en de as ruiöi zoo lang , al van een»^»j», 
ftuk , en hedendaags blauwachtig uitgeflagen. Die van Baly geloven vaftelyk , dat het 
een wiel van den Maans wagen zy , eertyds zoo helder fchynende, dat het de nacht 
verlichte, doch als zeker Fielt op een tyd daar teegen aanpifte , op dit licht getloort 
zynde , om dat het hem in zyn nachtelyke dieveryen belette, zoo is het van die tyd 
af verroeft en donker geworden ; Evenwel heeft nooit de Koning van Baly het hert 
gehad dat ftuk van zyn plaats te brengen , of iets daar van af te kappen ; maar heeft ’t Gtvoekgi 
zelve aldus ter gedagtenis laten leggen ; indien het waar is , dat het van menlchen 'schryvtr,^ 
niet gemaakt is gelyk men ook geen reden weet te geeven, waar toe zoodaanig een 
onvormelyke klomp dienen zoude; zoo is ’t waarfchynlyk , dat het door een donder 
voortgebragt en aldaar nedergeflagen zy 5 waar van wy hier naa zullen verhaalen , dat 
donderfteenen van verfcheide metaalen afgevallen zyn, en dat de donder ook groo- 
te fteenen afflaat , kan men noch zien in de Stad Grave , daar in 't Choor van zej 
i 
ker kerk een zeer groote fteen getoont word door den donder aldaar heen geworpen. 
Vlll. HOOFTDEEL. 
Ceraunia , Donderfieen , Gighi gontur. 
E Donderfteenen geloof ik, dat in Indien ruim zoo veel geyonden wor- 
den, en in meer foorten verdeelt, dan in Europa % Ik zal daar van 
T\ 
B ^ telkenen , zoo veel ik in Indien onderfocht en bevonden heb , verdeelen- 
de dezelve in twee hooftfoorten , te weeten» i.in Qeraumum lapidem of 
eigentlyken Donderfteen , in Cerauniayn rnetalli(;a^n ^ waar van in ’t volgende 
Hooftdeel. ^ 
De Eigentlyke Donderfteenen zyn van verfcheide gedaanten en koleur, doch zoo thnom 
veel ik aangemerkr en ook van andere ooggetuigen verftaan heb; plegen ze alle de^r^tw,' 
gedaante vaneen flaande ofquetfend Inftrument te hebben, als vaneen hamer, byl^ 
beitel, pyl, gutfe, &c. In hebben ze zomtyds een gat, doch diergelyke heb 
ik in Indien noch niet gezien : zy zyn van koleur in Indien meeft zwart als de ge- 
raeene toetfteenen , doch gladder en blinkender, zommige ftaalgroen, zommige 
ros met groen gemengt , weinige wit en half doorfchynend als donkere kryftallen ; zy 
zyn alzoo hard als eenig kefelfteenzyn mag, en men kan alle metaalen daar op toetfen. 
Hun Naam in’t Latynis Ceraunms lapis: By Plinius, Ceraunia en Boetylus : in ’t Hmyi 
Maleitfch, Gighi gontur en Batu gontur : in ’t Chineefch , Luyikhy , dat is 9 Don- ver? 
dertandj w.ant de Chinezen en Indianen gelooven, dat de donder een gtootenkop^^J'^'’ 
heeft 
