De Dofi- 
der- fchop- 
fes he‘ 
fcbreven. 
De re- 
den : 'enaar 
om te ge- 
loovsn is^ 
dat dezel- 
1 )? inde 
lucht ge- 
hooren 
vsorden. 
De Jwa- 
righeid. ' 
Door 
Natuur- . 
ku7idige 
reden op- 
gelofi. 
2ii D’ A M B O I N S C H E 
getekent op de plaat \^.by Imr //t- 2 * [oort by letter B. Waar hy wy 'er een voegen 
?netNo. i. 'verbeeld^ otnirent een aeinger lang en dik, naar cnderen toe wat dunner ho- 
pende ; zynde graauw "van koleur , hebbende in 't midden oioer langs beene eene "vooren 
of kerf, ter wederzyde genmpelt en eenigzms geplooit. Zyn Jiof is heel hard , doch 
eender zelver doorflmnde, bevond' ik die bros en glafachtig, en met praaien mthetmid- 
delpunt naar buiten fcbietende , als hier hy No 2 af geheeld is, No. 3, is een andere , 
doch kleinder foort^^gloejend bruin endoor fchynend van koleur, dog veel vafler en harder 
als de voorgaande : Wy hebben een_ van dezelve awars doorgejlaagen, en bevonden, dat 
uit een wit middelpunt zyn firaalen alle blinkende naar buiten liepen , gelyk te zien is 
by No. y,. en wanneer ik een ander in de langie kloofde, bevond' ik dat dezelve mede uit 
het genoemde middelpunt naar buiten Hepen, als te zien is by No. y Waar uit wel ligt 
ie be fluiten is , dat zy door eene jchielike fmeltmg en jiremmmg geformeert zyn. Die 
afgetekent (iaat byNo. 6 ,ts een van een andere gedaante, namentlyk onder plat,tops^ 
gewys opgaande als een Zuikerbrood , doch d'.kka en jtomper van pyedaante , hebbende vyf 
ribben, ieder tujjchen twee naaden of voor en heen hopende, beginnende van het toppunt 
af , en eindigende m 't midden van het onderjte platte deel ; zie hem verbeeld by No. 7. 
van deze is een andere joort , ai getekent by No. 8. die een weinig platter ts als de voor- 
gaande, en tuffcben zyn ribben als met een net, 't geen witter als de ^ond is , omvhg- 
ten: Hy beeft de koleur en bardigbeit van een Vuurjteen Die by No. <). verbeeld , 
is noch een ander foort , wat platter en zoo geregelt met als de voorgaande , en mede 
vuur (teenachHg. Han deze heb ik noch meerder foort tn , doch al zoo zy maar weinig 
verfchillen, laaien wy het hier by blyven, en vertoonen noch een van die foorten, die 
wy geloven door 't Blixem-vuur in de aarde gevormt te zyn ; zie hem verbeeld by 
No, 10. Hy is ongelykzydig, hobbelig engeperjt, waar door by noch week zynde, op 
twee plaat zen is geborften , en een van dezelve hier duidelyk te zien > Hy is mede Puur- 
fieen hard, doch met een glanjjige Kaflanie bruine korft onttrokken : Wy zouden meer 
voorbeelden konnen geeven , doch alzoo op deze plaat ook moeten koomen ae zoo genaam- 
de D onder fchopje s , zullen wy hier mede eindigen. 
IX. H o o F T D E E L. 
Ceraunia Metallica : Donder-Schcpje, 
D At lleenen in de Wolken voortgebragt worden is mynes eragtens nu ge- 
noegzaam bekent, en by ’t meelte zoo geleerd als gemeen volk aangeno- 
men; maar dat metaalfche lichaamen in deDonder-wolken geteelt worden 
is mynes wetens in EurOpa noch weinig gehoort, en zal mi/Tchien ook be- 
fwaarlyk aangenomen worden, re meer als men hoort en ziet de wonderlyke gedaante 
van dit üag van donder Iteenen, dewelke zoo natuurlyk onze huiflyke Inllrumenten 
verbeelden. Ik bekenne , dat het my qualyk kon wysgemaakt worden , doe ze my eer It- 
maal getoont wierden, te meer als zommige van onze Werkbaafenaannaamen , zulke 
donderlleenen naa te maken, ’t welk zyegter niet volbrachten, dochikverfekere den 
Lezer , dat ik my hier in niet onachtzaam of ligt gelovig gedraage , maar alles eerit nauw- 
keurig en uit zoodanig ooggetuigen, die my geloofwaardig toefcheenen, ondervraagt 
hebbe: Ik zie ook geen fwarigheid , waarom niet zoo wel metallifche als aaidachtige 
enfteenachtigeftofFemet de dampen uit de bergen inde wolken zoude konnen opge- 
trokken , en door ’t donder-vuur tot een Üeen gefmolten worden , als men overdenkt , 
dat de bloedige en veel verwige regen, die men zomtyds gezien heeft, geen andere 
oorfpronk kan hebben als van diergelyke aardachtige dampen : Maar hier in leide 
de grootlle iwarigheid, hoe dit llach van donder-lteenen , die ik van hun gedaante 
Donder-fchopjes noeme , die wonderlyke gedaante van onze huiflyke Inftrumenten ver- 
kreegen; doch ik bekenne, dat ik my liever over de ondoorgrondelykekragten der na- 
tuur verwondtre, dan met een altenaukeurig onderfoekin d’ een of d’ ander dwaling 
vervallen wil ; het naafle , daar ik my aanhoude , kan men haaien uit de Fhilofophia 
fecreta Feterum five Magia naturali , dewelke leert, dat alle menfchelyke konflen , 
weten- 
