2 I 
4 
D’AMBOINSCHE 
afider 
taal. 
me- 
deugend en onordentlyk werklluk te vervaardigen, inzonderheit de voornoemdenit- 
ftekende aderen , die doch tot de volmaaktheid of mooijigheid van ’t werktuig niet 
met al doen , daar ’t werktuig zelfs zoo onordentelyk , vol kuilen en bogten was : Daar- 
en boven was ’er by hun en hunne voorouders geen geheugenis , dat by hun dergely- 
wanfchiklyke werkhukken noch van koper noch vanyfer gemaakt waren; om nu 
‘vergeZó- tc kcurcn van wat fubilantie dit Koperfchopje was, dewylik dikwilsgehoorthadde, 
TetfeideA^^ het meedc metaal door den Donder afgeflagen , ongefmedig of brokkelig was, zoo 
be'uind^danhdo ik vau dc bovcnkant des Heels een fmal riempje laten afzaageneh’tzelvefmeeden, 
’t welk ons ten tweedemaal met byvoeginge van eenig Borax gelukte, wordende een 
vierkantig Üaafje, 4 dwars vingers lang en een fchaf dik: Ik liet ook een ander flaaf- 
je van gemeen roodkoper en van dezelve grootte maken ; hier aan bevonden wy eeril 
eenig onderfcheid in de koleur, zynde’t Donder-koper bleeker en geelder dan ’t ge- 
meene, aan gewigt verfchilden ze niet veel, behalven dat het Donder-koper omtrent 
een Huiver zwaarder woeg, maar’t meelle onderfcheid bellont in den klank, de welke 
in ’t Donder-koper veel fynderen helderder was, dan aan ’t gemeene, den klank van 
’t gout nader komende, weshalven wy oordeelden, dat’ergout moede onder fchui- 
len,. gelyk het ook met Spirites Salir beHreeken zoo zwart niet uitfloeg als ’t gemeene. 
Een myner knechten geboortig tot Loebo of lokebo , een Landfchap gelege in de 
groore Zuid-bocht van Celebes , verhaalde my , dat in ’t zelve Land een rivier zy , 
roodachtig watervoerende, en af komende van een gebergte, daar yfer en koper valt; 
'nian rw^OT.langs dczcn rivier zeide hy met zyn Oom gereiH te hebben , en komende aan een 
^^erdeL pLats, daar zy wiHen , dat de Donder te vooren geflagen had, vonden ze een fchuin- 
ie fcheur ofgroeve in d’ aarde, daar ze naar groeven, en een donderfchopje , tennaa- 
Hen by met het yoorgaande overeenkomende, zyn Oom liet het zelve fmelten, zon- 
der daar iets byte doen, en maakt ’er ringen van , die hy aan den voorilen vinger 
droeg om gelukkig in den oorlog te zyn. 
Een Amboinfch burger geboortig van verhaalt , dat hy verfcheide don- 
Een ander ^QvkylQn in zyn land gezien heeft van een metaalachtige fubllantie, van’t bovenge^ 
noemde Schopje merkelyk verfchillende, te weeten, defubtlantie, gelykt zomtyds 
Verhaal 
vaneen 
'Donder- 
fieen^ waar. 
van 
zommige van 
^Malïgen klokfpys of zoodaanig metaal, waar van men de geHukken giet 
fieen. ^ yfcr , zommige van yfer en koper gemengt : Zy hadden de gedaante niet van een fchopje 
maar van een wigge of kyl, evenwel boven in twee oorengefpleeten : Alles was brok- 
kelig, en liet zich niet gieten, ten waare men ruim de helft gout daar onder deede. 
Hier tegen verhaalt zekeren Sinees Soon op MakkaJJar woonachtig , dat hy meer 
zulke donderfchopjes gezien hadde van dezelve fubflantie en fatzoen als tmyne; on- 
voorvallen der anderen hadde de donder eens geflagendoor een groote Waringe-boom , eertyds 
hevefiigt. yQgj. Konings-huis op Haande , daar men vermoede , dat de voorige Ko- 
ningen hunne fchatten begraven hadden: Radja Palacca liet op dien plaats zoeken, 
na dat de boom omgekap was, daarhy een deel van den fchat vond nevens een zoo- 
daanig Schopje, ’t welk hyaan deNederlandfche Prsefident toonde, om hem te over- 
tuigen, dat zoodanige dingen met den donder afgeflagen wierden: Gemelde Radja 
wilde het laaten fmelten om een bcflag tot zyn kris daar van temaken, maar het wil- 
de niet vlieten tot een klomp, hoe men het ook maakte: Hy had er noch vei fcheide 
-^ndeve gezien , zommige rood zommige geel van verfcheide gedaanten , en dat meefl 
alle donderkylen op Makkafjar neêrvallende of metaalachtig of met metaal gemengt 
waaren, gelyk hy ooko^Jaaoa een zulk Schopje gezien hadden omtrent de Stad De- 
mack door den donder afgeflagen; Gemelde Radja Palacca-, zynde een Hout Krygs- 
man, wiens dapperheid in den Javaanfchen oorlog genoegzaam gebleekenis, draagt 
(zoo men my berigt) geduurig aan zyn lyf een zulk donder-fchopje , wanneer hy in 
den Oorlog is, en men weet niet, dat hy ooit gequetflis, hoewel hy in’tgezigt van 
onze duitfche Officiers veelefloute aanvallen op den Vyand gedaan heeft, op hun aan- 
vallende half gekleedt, en flegts gewapent met een fchildeken , zabel en toiaan in 
de 
verjchilin 
gedaante 
koleur en 
/#• 
