RARÏTEI T-KAMER* i II Boek; zij 
ge plekken ongeverft , het welk zoude moeten gout zyn. Op den zelven tyd op ge- 
meen koper geilreeken wierde het donkergroen ; en aan d’ eene zyde zwartachtig. 
2 )^ Schryver geeft ons hier de Donder- Schopjes , die ook Donder '■Beitels gememtwor- 
den ; dete bejiaan meeji uit metaaljloffen ; waar van ik veele foorten hebbegex^en , van 
gelyke kpleur en gedaante , in 't Kabinet van den Hr.Capitein^r^ tsvmr \ dochalzpo 
%Xelve meefl onder de buitenlandfche Liefhebbers verfir ooit zyn , heb ik 'ergeene kon- 
nen bekoomen , als die verheelt is of de plaat byW^.w.hy is git xpu art van koleur , 
blinkende , en heeft , naar ik uiterlyk be [peuren kan , geen metaal in zich ; Hy is mede 
van een Indiaan uit waangeloaf om zyn hals gedraagen , die omhemte behouden zyn 
leven verliet^ ten welken einde daar boven een gaatje dwars is doorgeboort, DeHr, 
Rumphius_g^’É’/i‘ ons maar van de zjne twee afbeeldingen , waar van de eerfe is aange- 
wegen op dexplve plaat by letter C. en de andere by letter D. 
X. HOOFTDEEL. 
Auripigmentutn Indicutn. Mdeitfch , Atal. 
O P Java vind men een foort AuripigmentumpaUidum , ’t welk onze Schilders 7 ^ , 
Operment Realgarxxoorxsoo , zynde geele fteenachrige klontertjes zonder 
goude glimmetjes, gelyk \iotxogtoAüripigmentum\sos,it^ van fmaak niet mentum 
t’ zaamentrekkende , maar bykans ongefmaakt, of een weinig naar 
triolum trekkende: Men vind zomtyds roode ftukjes daar onder, ’t welkded’^f-?^^- 
racha Gracorum wil zyn : De Maleijers en Javaanen noemen ’t Ataf de Sineezen 
Tsjio uijn, dat rs, geele Steen. 
De Javaanen en Chineezen agten het voor geen vergift , want zy gebruiken het niet 
alleen in water of olve gewreeven om geel daar mede te verwen , maar geeven het ook voor 
zonder fchroom in ’t lyf, doch in kleine quantiteit, waar inzymyns oordeels met al 
te voorzigtig zyn; Immers men heeft gezien in tjaar 1660. op Batavia, dat ze 
een Vrouw ingegeeven hebben , die daar van gek wierd, tegensde muurenopklaute- bevonden, 
rende als een kat, zynde miffchiende quantiteit te groot geweeft: Anders geeven zy 
het in kleine quantiteit onder het Djoe djamboe gemengt binnens lyfs om de drie maan- 
den eens , zeggende , dat zulks dient om de huid voor alle onzuiverheid te bewaaren , 
en een glad vel te maaken, waar naar de Vrouwtjes tragten: Men vind het in de Ja- 
vaanfche kooplieden op de markt te koop , als mede op Baly en in Sina. 
Die van Baly gebruiken het ook om een flach van linnen, KrinJïng^Qn^z.vot , daar Wordtot 
mede geel te verwen , zynde een foort van kleederen met gout-geel , rood en wit , &c. 
gefprenkelt, doch wanneer men dit gout-geel opgefmeert heeft, moet men t linnen 
in den rook droogen, want daar van krygt deze verwe haar vaftigheid: De Sineefche 
fchilders gebruiken dit goet om gout-geel op het pampier te verwen. 
XI. HOOF TDEEL. 
Ijsjerondsjung, 
I N den Vulcaan of brandenden Berg tot^^a^^^^heeftmenverfcheidefpelonkenen 
overhangende klippen als kleine kelders of verwulffels , behalvendenOr<3?^rcfpnds^-^ 
^gefprongene mond aan de W ell-zyde van dien berg : In dezen Crater en fcbrevea , 
fels vind men verfcheide meiigzel van fwavel en aluin , gelyk ik betrouwe in 
E e alle 
