/ 
226 D- AMBOI N SCH E 
flag wat fdiüins daar op komt , k welk een zekere handeling is: Ty geeven wel veel 
vuur 1 maar fpringen ligter, en worden eerder llomp dan de Europilche , men kan 
zich egter daar mede behelpen. 
ZJehier In ’t midden van eenen roodachtigen Vuurfteen, afkomftig van deZiiydzyde van 
'^afiJSng Süerö , hebben myne J ongens gevonden eenen anderen witten keifteen , in de grootte 
gsdaante van eenduive-ei, doch langwerpiger en vuilwit, gelyk menöok zomtyds 
SyNo.i. in de Kuropifche vind , dezen zoude ik houden voor den Enorchis by 'Pfm. Lib. 37. 
Cap 10. W aar van zie ook het Gemmarium Boëtii lib. i. Gap, ^o^. Op andere plaatlen 
van Bma vallen ook goede V uurheenen , doch die zyn zoo goed niet » en worden met- 
ier tyd dood , dat is , ' geeven zoo veel vuur niet meer. 
Een dergelyk Steentje als een duiven-ei word op de plaat LI. aangewetpubj No 5’. V 
geevi, w) heetten is xpiver wit , eenigzms doorfchyneni en hard ; en heeft aan zyn 
jchooiig einde een kleine ronde uitwajjinge , als eenpaereltje\ V is rondom in de kneep 
gsrimpelt , en alsof t een aj ge bon den wrat was. 
XIX. H o o F T D E E L. 
Androdaraas , Maas Urong. 
DöMaas 
Urong 
Jchreven 
Zya me 
tali 
Aas P)rong is een fchoone en raare Tyrites of uurlleen , zeer zwaar , hard 
en rnailier, het geele koper zoo gelyk, dat men h voor klontjes daarvan 
zoude aanzien, doch niet wei opdenüeentoetfende, maar met een üaal 
geüagen vuur geev^iiae alseenaiiderevuurlleen: Men vind hetin groo- 
^ne^^en' CO kleicc llukjes, alle zeer hoekig en onordentiyk , nogianszoodaanig, datalJede 
van ze d- hocken ceo zekere ordre hebben , want de meeiie zyn wei rondachtig , maar daar 
ueeken hoeiten uit, by de Geometr^, anguii jolidi^ dat is;'vaile hoeken genaamt, 
beitaaaae uit j vlakke zyden t’zaamen in een hoekgevoegt, enhaar ’tuytwyzen der 
hoeken Icnynen ze dtelen : e zyn van een lichaam , by de Konltenaars iJodeca-t trvn ge- 
naamt , ’t welk gemaakt is van ü viakten, en ieaer vlakte heeft y ftreepen als een 
Zie de p^tiiagonus^ üfvyfho-k: Men zoude <i.t-ggen, Czivt^lo.ml'k.t'Dodeca-etrai eenCor-, 
pUuLl. pus ol lichaam lieekcn, maar ais men oen iteen in hukken flaat, zoo bevind men hem 
van binnen mallief, en geenzins vuii deeien gemaakt, ’c welk men ook aan deKry- 
Itaiiea gewaar word, die altyd van buiten zoo ordentlyk als onordentiyk lefkaniig, 
en evenwel van binnen rnaliicf zyn 2 Andere hukken zyn vierkantig als een dobbel" 
ileeu; andere ganich onordentiyk , en hoekig , zoo nogtans, dat hier en daar een 
fDodeca etron lüuieekt. ik noerne dezen heen Anürodamas van Blinius ten Pyrites folE 
mis ^ in h MAcitich MaasPirong. De gr oothe en ichoonfte hukken vindijen 
oiTiU'G.ni Sq'óva.A Matarami Ook o^Celebes , Borneo onSuccadana, dewelke geflepen 
No. f i 2 
een hand breed zyn en banken als een metaale Ipicgel : In Amboina en op Keram 
vind men maar kieme klontjes in de grootte van een erwete of piftoolkoge! , de- 
Groeipn wcihc de voorichrevetie \LJodeca- etra beii vertoonen : Zy groeijen in harde en rofle kei- 
m keiftee- fteeiieo , die mer. aan de kanten van zommige rivieren vind ; namentlyk op Hila , La- 
rique en oud Hative , in dé rivier W aypia , dewelke , als boven gezegt is , ook rykelyk 
uitlevert de behe Batupoan. De roilekeilteenen moet men iaitukken haan , dan vind 
men deze klootjes daar in zoo vah gegroeit, dat men ze daar uit kappen moet ; doch 
« onder tien fteeoen vind men pas een , die ze heeft : Het zyn ook ab yd geen maffieve 
klontjes, maar dikwils zeer kleine hukjes als grof zand , en korrelt j.ü van geelkoper, 
door het geheele lichaam des fteensverltrooit. IndeEuropifchemarmerfteenen, in. 
zoiiderheh in dezwarte ofblauwe vind mendiergelykei?^r/V^jinredeIykgrooteftuk- 
ken. 
f 
