D€ze 
warUet 
Van d’l 
250 D’AMBOINSCHE 
doe waaren de andere ftiikkeii weg. Die van Boeton weigerden ook meer daar van te 
brengen, niet zoo zeer om dat dezelve Koning niecraeer leefde , aan wien ik kennis 
had de, als om dat zy die fteenen niet graagaan onze Nade willen openbaaren, vermits 
zy dezelve , zoo ik verilond, gebruiken in plaats van kogels om uit hun kanons daar 
mede te fchieten , dewyl ze in veele loo Hukken fpringen , als of men met fchroot 
Weri fchoot : Dergelyke Batu goela\2\io^ MakkaJ^r.y een grooie dagreis achter 
èmh'' rus, in een zeer hoog en koud gebergte , ’t welk men doorreifen moet, alsmenna 
’t land der Boegiilen gaat, boven op kan niemand wegens de groote koude duiiren, 
ja geen gevogelte noch gedierte ziet men aldaar ; omtrent de halve hoogte van dit ge- 
fGrmjjen bergte heelt men groote fpelonken , daar in men groote Hukken en kegels ziet afhan- 
IZg- gen aan fmalle halfen van allerhande gedaante yfelyk om aan te zien ; die metter tyd 
f^eiunk afvallen, van buiten zyn ze wit, doof en krytachtig, vanbinnen klaar<endoor- 
fchynend als kriüal, doch zonder deszelfs glans , behaivea hier en daar met een zil- 
verachtige weêrfchyn, niet maffief, maar uit veele langwerpige Hukken t’zaa men ge- 
zet, die meeü vierzydig , zommige vyf en feszydigezyn, dochganfchonordentlyk, 
en derhalven met een kleine flag ligt van malkander te fcheid.en , uit te nemen en weder 
in te Heken: De meelte hebben de dikte van een fchaft, weinige van een vinger of een 
Dientn duim i Dc Malvkaflaaren brengen de afgevallene Hukken naar huis , en flypen de groot- 
virfiet^e- brokkcn tot platte tafels en ruitjes, die zy tot verfierfel aan hunne kriffen zetten; 
len der Hypeo gaat gemakkelyk toe met water op een ruige Heen, want ze zyn wecken 
en ‘ geeven een wit zap van zich, zy vuuren niet by nacht, noch rieken als KeiHeenen, 
gelyk ook de voorige Batugoela, anders zoude men ze voor KryHalIen houden. Op 
Mükkaffar i Batu bakïlat, dat is, glimmende Steenen genaamt* 
Saccharites Ambonicus of Amboinfche Batu qoela verfchilt wat van de beide voor- 
^k,en an- i n -i 
d.refoort^ gaaodc aan fatzoen , maar niet in fubltantie: de Amboinfche valt mede in groote 
fchZ‘^' klompen , dewelke buiten doof en kalkachtig zyn, maar Hraks daar onder legt de 
Saccharites t’zaamen gezet van ontelbare Hukjes» zoo klaar als een kryHal , doch veel 
Uvan v.?eeker ; Deze Hukken zyn ganfeh onordentlyk van grootte en fatzoen | want die in 
cerHc laag zyn lankwerpig en onordentlyk, zoo dat men qualyk een flukje vinden 
tem. kzn , ’t welk ieskantig en den KryHal gelyk zy : Onder deze zyn andere grootere Huk- 
jesj zomtyds in dezelve laagen , zomtyds in dcnaaHe daar onder ; zynde de kagen met 
een kalkachtige fchorHe van malkander onderfcheiden: Deze Hukjes zyn mooijeren 
den KryHal gelyker, hebben een, twee of meer gladde zyden, doch geen vaHe figuur ^ 
en de andere zyden zyngeilréept , als ofze van fmalle Hukjes t’ zaamen gezet waaren , in 
mumei' &]s de Amianthus: Alle deze klontjes, zoo kleine alsgroote, hoe onordentlyk 
van hoeken datzyookzyn, leggen zoo digtgefloten aan malkander, dat ’er geen lee- 
gs pLiatien tuflehen zyn, egter met een kleine flag kan men de groote klompen van 
malkander Haan, en de Hukjes met de vingers af haaien; dewyl geeneofweinige Huk- 
jes van deze de dobbelHeenen gelyken , zoo \onïïenzegeene\ger\i\y'ke Argjrodamas 
fü^nder zyo , wclkc oaam de bovenüaande Boetonfche foorte beH paH, hoewel de Amboin- 
tatiiiog Goela veel helderder en mooijer van aanzien is dan de Boetonfche, 
dewelke donkerder van fubllantie is, hier en daar met een zilvere weêrfchyn, k- 
lende zich in platte tafeltjes of dobbelHeenen deelen, welke kentekenen 
vandm Jrgyrodamas toefchryft : Den beHen hier van vind men op Leytïmor in de val- 
leije van de Waytommo aan den voet der bergen, eiidigtby de rivierkant, Heekende 
met groote klompen in andere klippen, de groove en koraalfleenigezynvaneen on- 
.^uivere gemengde fubllantie, gelyk de regte en feshoekigeKriftalleo tot eén moeder 
of voet hebben een anderen roHen of grauwen Heen, dieeenparigervanfubftantieis. 
Ook groeit de regte KryHal nooit zoo digt tegen malkander, hoewel zyne Hukjes met 
iitjjcéen ^ hun vocten digt aan malkander zitten Alle Kryftallen groeijen ook buiten ’t lichaam 
ttSlC of uitbotting der zelver fteenen, de 
Argyredamas, loo wel de Boetonfche als d’ Aniboinfche jis van buiten met de voorfchre- 
ven 
uardê» 
Qnder- 
geheid 
