J 
dirCéL 
neezen 
bi&r 
238 D' AMBOINSCHE 
liet medej en proefde wel denatuurlyke kalkfmaak , doch wyl d’omftanders zeiden 
wï?" gevoelen , zoo zeide ik mede zoo: Ik wil echter hier mededltkoi'ielyke vaat«. 
werk geenzins verkleinthebben, maar liever geloven , dat ik het beCre ilach niet ge- 
had heb, en de onder vindinge andere aanbevolen laten j die de gelegentheid daar toe 
hebben, want in deze Oofterfche geweften zyn ze zoo weinig te vinden, dat men 
qualyk van de een of van d’ andere hoort , endieze bezitten willen ze qualyktoonen» 
Van haaren ooripronk weet ik ook niet zekers te zeggen, doch het gemeen gevoelen 
is, dkze eertyds uit gebragt , en door de Inlanders dezer Küanden hier en daar 
vergraaven zyn: De Sineezen hier van ondervraagt hebben my het volgende opge- 
geeven t 
De vermaarde Sineefche Admiraal «S’-jzw/ö zal de éerfte uitvinder eh werkmèefter van 
dit Vaatwerk zyn, doch waar hy ’t zelve gerhaakt, en waar hy de ft of daar tóe ge- 
vonden heeft 2 zyn ze in ’t verhaalen niet eenpaarig : Zommige zeggen , dat hy ze noch 
in Sma zynde gemaakt heeft, en als de ruuwe Schotels op debankftonden; eer ze 
in den oven quaamen, dat ’er een groote vogel, na liunbefchryvingGeri^i^ofGrif- 
E'a^ga hoen, over dé werkftede zy gevlogen, dat het geheele huis daar van daverde; waar 
Schotels die fcheiirtjes zouden bekomen hebben, dewelke zy dan voor een te- 
ken van oprechte houden. 
Aader Andere willen , dat de voornoemde Sampo deze Schotels zal gemaakt hebben op ’t 
Eiland voor ’t Land leggende , en maar uit eenen hoogen berg be- 
fch&tds^ ftaande , als hy van Bumvtms den eerften Sineefchen Keifer , na het verjagen van de 
Tartars, naar vreemde Landen gezonden wierde, om het koftelyke van ieder Land 
voor zyn Keifer op te toeken en mede te brengen ; het zy zoo ’t wil , het is zeker 9 
dat men de Schotels meeft vind in de Landen van dezen Sampo befocht , en alwaar 
hy een tydlang gewoont heeft : Onder dewelke voornamentlyk genoemt worden , Bor^. 
neo, Makkaffar, Baly, Java^ ^nMalacca, alwaar de Sineefche put aan ’t bergje 
Ettwaar kït Sina noch te kennen is: Van hem worden deze Schotels noch by de Sineezen 
TalrYem^ Sampopoa geF-aamt , en boven de voorfchrevé noch de volgende eigenfchap toegefchre- 
j-Qyi; ^ater daar in gegoten vertch en drinkbaar moeten maaken ; maar 
de Pingan Batu'üotmm ’mTsoe Tïjan. De Ternataanen noemen allerhand 
koftelyk Porfellein-werk dat is, Koninglyk Huisraad. 
Baaho Gift-fchotels of Göri zyn of dezelve of dergelyk flach van Schotels , doch meeft 
kur^ ge. naar den groenen trekkende met dergelyken weêrfchyn , zommige in de gedaante van 
daametiy zommigc van Tafelborden , en andere van kommetjes; Deze koopt men in 
‘Pegu, alwaar ze komen van , en worden naar oud fndien vervoert, alwaar ze in 
groote waarde gehouden wier den , zoo dat de Guzaratteneertyds voor een zulke Scho- 
Engreo- te} J eit aoo Ry ksdaalders gaven , om dat ze naar hun zeggen geen vergift konde ly den 
SrXr/^’maar als de gierigheid de meenigie heeft ingevoert, enmiffchien ook de winfucht der 
Peguers dezelve nagebootften vervalfcht heeft, zoo zyn zy in verachting gekomen , 
en zoo ik verftaa , blyven ze teGolconda in ’t Pakhuis van de Compagnie leggen, 
want de Sineezen zullen ze niet kopen, vermits hunne laatdunkenheid niets acht, ’t 
welk niet uit Ska komt : zoo is het ook onzeker , of de maker Sampo zelf ge- 
weten , of de menfchen wys gemaakt heeft , dat deze Schotels ’t vergift niet 
konnen verdraagen , dan of de zelve Schotels niet eenige eigenfchap ontfangen 
hebben van d’ aarde, daar ze zoo lange Jaaren hebben vergraaven gelegen : ïm- 
mers ik heelde my in , dat men hier en daar verfcheiden V aat werk vind , door de Ouden 
uejrhet vergraaven, ft welk ik niet gelove, dat gemaakt heeft ; by voorbeeld in het ge- 
begraaxen bcrgtc ^c^itetQhof'ibofi' op Jova voorden by geval nu en dan bruine of donkefioode 
kopjes en Schoteltjes, ook vuilwitte kroesjes met blauwe bloemen en vol fclieuren ge- 
vonden , de weT-e de Sineezen voor ’t maakfel van Sampo hielden , en de proef van kalk 
verfcbte maaken uitftond , daar het waarfchynlyker iSjdatze, inzonderheit de bruine 
en roode, op zei v gemaakt fyn , (alwaar men noch roode Gargaleuen en der- 
Ka ver- 
mwdtrl 
is. 
