P^ARÏTEYT-KAMËR. iii BöeL i# 
korreltjes, van de midden kleinder en kleinder aflopende , doch alles in zeker getal | 
welke vermengingezymaaken, op dat ieder zynfnoerkenne moge. 
Het is met geen andere naani onder óns en de Indianen bekent j dan met den Ma- 
leitfchen Mutü. Lahattu of Muttü Lab&tte , welk fchynt te willen zeggen een fleene 
PaerI , by de Timoreezen en Rottineezen is echter deze naam onbekent , maar wel de 
twee te voren genoemde en 
In de voornoemde Eilanden Tiwzör, Solory en deomgelegenetotlmVè^^rtoea \% 7 :pndS 
naaft het gout niet hooger in waardy dan dit Mutu habatta ,k welk in’t gemeen tegen de 
halve zwaartte van het Hechte Timorfchegout betaalt word; daar mag geen 
of zyn Vrouw zyn, of zy moeten eenige korrels van om den hals draa- 
gen: Men kan ook niets anders of beters vinden dan Mutu Labatta om in die Eilan- 
den flaavcn te koopen., daar men voor twee fnoeren van de bovenflaahde lengte een 
Haaf kan krygen. 
De E, Compagnie heeft daaröih veel moeite gedaan om de rechte myne van ’t öprecll- iVaarom 
te Mutu Labatta, öp ’t Eiland groot Sawo Weft-Zuid-Weft van gelegen , 
te foeken , maar heeft daar over een fchip verboren , en daar na het werk laateii ftee- ■, 
kenj vermits vórradery daar onderliep, gelyk boven in Sr. JVykerJloots verhaal aam L 
geroert word ; dewyl nu zoo een groote hoop Orangkayen op Timör en Rotty zyn 
dat hun na gegeeven word in zekere Nogory iio Orangkayen gtie\i te zyn, daar alle 
des zelfs onderdaanen maar 109 waaren ; dewelke Orangkayen alle echter van deze 
MutuLa.batta^S}i\enè.x^zgen, diesvolgens moet daar nootzaaklyk veel valfch goedje 
onderloopen , het welk dan die geene ter dege moeten leeren kennen , die op die plaat^ 
fen handelen: Deze Koraalen ^ lang by die fmeerigc menfehen gedraagen , bederven Dszehé 
zeerbleeken worden van binnen zwart, dewelke zy dan wederom zuiveren, met een 
loog Water daar in zachtjes gewreeven en wederom gedröogt : Ik hebbe zulks gepro- .Hoe Se 
beert aan zoodaanige ftukjes , die buiten geftreept en pypeformig waaren , en bevonden 
dat ze wel zuiver wierden , maar beflurven , daar na grauwer dan zy te voren waa- ’^*'*'*^* 
ren , zoo dat het miflemen een byzondere loog moet zyn. Anders zyn ganfeh geen 
Medycinale krachten daar aan bekent, zoo dat buiten twyfFel de eenigfte oorzaak van 
haar waardy zy teil deele d’ inbeelding en zinly kheid der Inlanders , die ze mifTchien öm £„ ^aar^ 
gewondheid en goed geluk draagen, ten deele öm dat het zoo weinig en zelden 
vonden word ; het zy zoo ’t wil , het is zeker dat de Inlanders ons niet willen open- tootg 
baaren den plaats, daar het gevonden word, gelyk het een zeer nydige Natie is, die^»f^‘^^^“ 
noch andere koftelyke gewaden en metaalen van hun Land voor ons verborgen houd. 
XX VUL HOOFTDEEL. 
Mare album. Wit Water- Ayer Pocti. 
D e Zee omtrent deBandafche Eilanden word jaarlyks op zekeren tydtwee- Mare 
maal wit, niet by dag maar by nagt klaar fchynende, en zoodaanig licht 
van zich geevende, dat men de luchten ’t water qualyk onderlcheidenw». 
kan, daarom het wat gevaarlyk is zich dan met kleine vaartuigen op 
Zeetebegeeven, om dat men d’ aankomende dyningenen ftortingen niet gewaar ka^ 
worden, alzoo zy met de lucht een koleiir hebben: By dag heeft het v^^ater zyne ge- 
Woonlyke koleur , eiimenkan daar aan geen onderfcheid bemerken, noch in reuk 
nochinfmaak, behalveh dat de Vaartuigen in dit water leggende dan iigtef verrotten 
als op een anderen tyd ; zoo eer als de bon ónder is en de donkerheit des nagts be- 
gint, dan ziet men het See-water wit en helder getyk zommige verrotte houtens 
