RARITEIT-ICAMER? lil Boek. 255 
weck, dat men ze fchrappen kan , zommige ziften op een hard keifteentjej Ik heb 
'ér een gehad op gevonden , een kleine hand breed , fcheef en gedraaitals een 
CarinaNautili^mdiQ eenezyde : Van de fteene Vingers vind men ftukjes als Koraa- 
len in ’t midden met een gat , en daar onder zommige zoo dun als een mes , die men 
voor Timorfehe Mmu Labatte zoude aanzien , zoo ze die koleur hadden. 
i 
XXXV. H o o F T D E E L. 
Atöbra Gïyfea. Ambar, 
U it de verfcheide verhaalen der Auteuren van den oorfpr ongen eigenfchap des 
Ambers zal ik alleenlyk die vóórtbrengen, dewelke my nodig fchynen om<s!’Ambra 
myn oordeel daar uit vaft re ftelIen.Deze fpezeryachtige GomjZynde hedens- 
daags gerekent ond er de koftelyke dingen der waereld , en in ge wigt al tot 
dewaardy desgoutsgedeigert , is, zoo veel ik weet, by alle Natiën met gcenen ande- 
ren naam bekent, dan Ambra, en Amhar, gelyk het ook by onze Maleijers hiet, 
behalven byde Inwoonders van de Zuid-Oofter Eilanden en dewelke het on- 
waardiglyk, ïjan^taij^ dat is, vifch-drek, noemen: Dè gemeene manier volgende 
zullen wy het verdeden in 3 foorten, te weetén, grauwe of Ambar grys , witte, en Wéiarvan 
fwarte, onder malkander veel verfchillende infubftantie en kragten; Van de eerfte g'* 3 ^^»" 
(oortzaldit Hooftdeel fprèeken, '^€^tiXitXi€\%^X)X^)s.ArnbratViAmbraGryfea, naar Haarhe- 
haar grauwe koleur noemt. By zommigen wegens haare voortreflykheid en , hoedanig. 
A^br&Chryfea, dat is j gulden Ambar: Wy verftaan daar door zoodanigen ^ 
die Van buiten befméërt of zwartachtig is , van binnen grauw als gedroogden koedrek , 
tuflchende tanden taaien nooit verminderende , hoe lang men hem ook kauwt, ligt 
van fubftantie , aan zich zelf een goeden doch flappen reuk hebbende, en weinig naar 
de Zee riekende, oF eigentIykhaarXl«^aij Odêratus% doch in [een warm lop gefmol- 
ten, veel kragtiger vaa reuk s opeen gloeijend blik van yfer, of, zoo andere willen, 
van goutgelegt, geheel en al veffmeltende , zonder rook, maar op kooien geeft hy 
eén recht opgaanden rook van zich , doch weinig eii met een dunnen ftraal. 
D’ oorfprongdes Aaibars wórd verlcheidentlyk opgegeeven, naar de verfcheide^^JJ’" 
oordeelen der Auteureü : De oudfte en by deze Inlanders fchier over al aangenome mee- van fel. 
ning is, dat het zynen oorfprong heeft Uit den Walvifch, doch niet van alle, 
van een byzondere foor t , dewelke d’Arabiersyfü^/noemen: Onder anderen moet ik 
hier aanhaaien de kluchtige gefchidenis van denoorfpróngdes Ambars \xt^ Ferdinandus Oordeel 
hops de Cdjlagneta , die in ’t vierde boek van ’t bedryf der Portugeezen in Ooft-In- ^-nandus 
dien cap. 3 y. fchry ft , dat de uitgelefenfte Ambar valt in dé Maldivifche Eilanden , daar 
zich veele groote vogels ophouden , Anacangrifpasqni genaamt , de welke veelderhan- gneta. 
de fpezeryachtige kruiden afweidende, hunnen drekuitwerpenopde klippendieaan 
zee ftaan, ^t welk dan goede en oprechte Ambar is, by hun Fona Ambar y dat is , 
gulden Ambar genaamt, hoewel hy wit is, echter de duurfte van allen, omdathy wei-^^/-]f«?, 
nig en met moeite gevonden Word : Deze drek j met groote korften aan de klippen han- 
gende, wordmettertyddoor regen en wind afgeflagen, enmetgroote ftukkeninzee 
Vallende, dryftdaar in heen en weêr, tot dat hy opgefpoelt en aanftrand uitgewor- - 
pen word, zyndc grauw Van koleur, en hiet Coambary dat is. Water- Ambar, 
dat hy lang in ’t water gerolt en veel van zyne deugd verlooren heeft j welk dan de bar, 
tweedefoorteis : Dederdeen flechtfteis de zwarte, genaamt dat is, ^a- 
Vifch “Ambar , om dathy van Walviflchenén andere groote Viffchen opgeflokt en 
derzelver maagonverdouwlykzynde, weder uitgefpogen is, en daarom fchier al zyn 
- - ^ deugd 
