R ARÏTEYT-KAMER. lil. Boek. 257 
konde nederleffeen ; opsefneeden, vond men den buik zoo groot als een kamer 3 en ^aarm- 
, 1 , n /I j 1 1 • - eengrooU 
Ichier met enkel ambar ge vult, waar van het voorlte en naalteaandekeel witenwa-;^??^^#^ 
terachtig was, het middelde geel en grauwachtig; het achterile zwart en week als teer,^^2^^ 
het welk hy door den afgang uitwerpt, maar de twee eerft genoemde uitfpouwt; De*i-» 
Timoreezen kenden het niet en gebruikten het voor teer aan hunne prauwen, tot dat 
ze van de Makkaffaren wyzer gemaakt wierden, die het van hunne vaartuigen weder 
affchrapten , *hen afkogten en naar hun Land voerden: Eenige jaaren te voren waaren 
meer Walviffchen op Timor geftrand, dewelke korte en dikke tanden hadden , zom^ 
mige een voet lang , zommige korter , gelyk die van heti in hifior. animalium wor- 
den gemeldt ; doch of de voornoemde ander viiTchen mede tanden hadden was hem 
vergeeten. 
Het gevoelen der Javaanen isj dat Ambra een uitwerpfelof drek is van dengroo- cevoeïm 
ten Vogel Geruda, op den Boom Paos Singi zoude woonen , flaande in (^e 
groote Zuid-zee, wiens afgang daar na de walvifch inflokt, end’Ambarhem onver- """ ’ 
douwlyk vallende weder uitfpout. 
Nu zal ik wat nieuws opfchafFen, miflchien te voren in de waereld niet gehoort, 
voortgebragt door eenen Bubert Plugo, voor eenige jaaren gefaghebber op het Ei- 
land Mauritius^ dewelke aan den Ed, Heer Generaal J oan Maat fuyker in eenhïkf ge- 
fchreeven den 14 December 1671. aldus fchryft. 
Aangaande de verfchillen onder de geleerdenopens het Ambar-grys , waar het zeU mmje 
ve zynen oorfprong van daan zoude neemen, of wat gedierte of wat gewas het zelve 
zoude voortbrengen, zyn wel in aanmerking te neemen, maar niet daar uit vatt toltrjfwng 
Hellen j want ik hier door neerftig onderhoek en onder vindinge bevonden hebbe, het 
zelve geen fchuim of drek van den walvifch nog een gedaante van bitumen of lym te wee- 
zen, maar uit den wortel van een boom (wiens naam my zelven onbekent is) voort 
te fpruiten 3 welke boom, hoe ver hy ook in’t land Haatjzyne wortelen altyd naar dioBoZi^' 
zee fchiet, zoekende de warmte der zelver om zyne vetachtige gom, die al naar ' 
neden en niet naar boven fchiet, door de warmte der zee quyt te worden, alzoo an- 
derzins boven door zyne groote vettigheid zoude verbranden en verflikken ; waarom 
de zelve naar onderen zendt om door behulp en warmte der zee zich daar van teonr 
laflen: De wortel dezes booms zynen vetten gom in zeefchietende, is de zelve ^oo^onS 
taai, dat men hem niet ligtelyk van den wortel afkan breeken, ten zy het zoodaa-*^^-^^'^^' 
nigen klomp word, die voor ’t kleine adertjevanden wortel te zwaar, door de warm- 
te der zee en beweging der zelver van zelf afbreekt en alzoo in zee dryft, wordéri- 
de door de Aroom, waar die meefl zyn val beeft, aan flrand door zyne vette lig- 
tigheit geworpen ; waarom ik een geheel jaar myn werk gemaakt hebbe de flrooms- mzoo 
kabbelingen waar te neemen, maar door gebrek van vaartuigen, daar to^ bekwaam, 
hebbe niets ten vollen konnen uitwerken, waarom genootzaakt ben .by ’t goet 
volg van ’t nieuwe getimmerde vaartuig) mynentydtenmeeflendienflvand’Ë.Com-'^"'^^* 
pagnie daar in te befleeden: Gevonden en in’t werk gefleltzynde, zoude oordeelen" 
door ’t planten der zelver boomen aan flrand, of die plaatfen daar die Aroom Zynen 
aanval heeft, dat het niet miflen konde, of zoude moeten, op flrand geworpen zyn- 
de , door de zoekers gevonden , en d’E. Compagnie rykelyk toegebragt worden ; hoe- 
welik oordele, dat de boomen dieper in ’t land flaande, vetter gom, als die aan flrand 
zyn, geeven, en dat daarom ook d’eene ambar beter als d’ andere gehouden word. 
U. E. word door dat fcheepje ^ pond toegezonden, (zynde gevonden byeen foldaat 
JoanWefiphalenvm Straal font ^ die ook, om dat zynen tyd uitgedient heeft , en voor- 
leden jaar van ’t Fort de Goede Hoop op zyn verzoek verlofl, mede naar Batavia is 
vertrokken , om naar ’t V aderland over te vaar en ,) nevens noch 2 flukken by my zelf ge„ 
vonden; ’t welk ik hoope, dat ü. E. aangenaam, en voor my een eer zal weezen” 
De foorten Ambar-noir en Succinum^ worden meerder dan de andere gevonden te* 
weeten koftelyker, waar van ik U. E. zoo veel, als ik hebbe konnen magtig worden 
