2 jS 
D’AMBOINSCHE 
’^Ander 
gevoelen . 
dat dezel~ 
ve in de 
veilde 
zreepten 
groeitt 
toezende; doch myns oordeels, van kleine waardy: Maar om dat van denE. Com~ 
mandeur Jacob Borghorjï in zyuen brief verzogt word , alles wat reuk enfmaak heeft op 
te zoeken, en zyn Ed. toe te zenden ,hebbe niet willen daar in nalatig zyn ; dus ver- 
re Hugo. 
Beden. Indicu hct voorgaaude w^aar is , ben ik verwondert , dat deze boom alleen op ’t Ei- 
den^chry- I^tid MauriUus zoudc ftaau , daar d’ Ambar niet alleen aldaar , maar langs de geheele 
oZr^dLb E^o^^kult van Afrika , Madagaskar en Maldia^as^ hier in de zuid-Ooltere Eilanden, ja 
doorhem op ZOO veclc plaatfcn der geheele waereld, als in Weft-Indienofdeüranden van7l4i- 
rokko , gevonden wwd, en dat deze raare Ambarboom dus lange onbekent is geblee- 
ven : En zoo hy in de gemelde Landen ook groeit , inzonderheit op d’Oollkuii; van Afri. 
ka^^iVi Madagaskar , dat hem de fcherpfinnige Arabiers , zoo veele eeuwen dezelve Kuil 
doorfnuffelt hebbende, niet eer gekent hebben: Zoo men ook allerhande welrieken- 
de Gommen, dien Ambar eenigzins gelykende en uit boomen druipende , üraks voor 
Ambar wilde houden, zoo kan ik in’t Landfchap dergelyke boomen toonen in 
mynen Amboinfchen Herbarius fm de hoofdilukken vmNanariuiu rnmmumende Boe-’ 
roneefche Rowayl: Van Manipa is my een zekere aarde gezonden zeer natuurlyk naar 
Ambar riekende,maar by nader onderzoek wierd bevonden dat dezelve aarde uitgegra- 
ven was onder den voornoemden boom, en buiten twyffel van zyn fap doortrokken was. 
En hoe zal de voornoemde boom konnen beitaan met het geene my een ander per- 
foon, die een tyd lang op ’t Eiland Mauritius gelegen hadde , verhaalt heeft, dat de 
Ambar groeit in de maage vanwilde varkens; en waarom zoude ik hem niet gelooven? 
daar hy ’t zoo w'el met zyn oogen gezien heeft uit den buik van de voornoemde var- 
kens uithaaien, ^IsHugo aan den wortel van zynen boom hangen; maar voorwaar, in- 
dien men het gelooven wil , dat d’ Ambar groeije in den buik van zoo veele Land- en 
W ater-dieren , daar in men hem zomtyds en by geval vindt , zoo mogen die van Weil- 
Alsmede Indien ook gelooven , dat hy in haare volTen groeit , w^aar van men leeft in de 
invpfen. gefcheideniften Antillaruin cap. ao.door Monir. Rochefort gefchreven ; aldaar 
ftaat eerftelyk, dat veel goede Ambar-grys gevonden word op de Kuft van Florida 
Tahago en ander Caribefche Eilanden : Kort daar na leeft men , dat in die Landen , 
daar de meefte Ambar valt , veele voften gevonden worden , die ’s nagts de wacht hou- 
den op de ftranden, daar hy rpeeft opgeworpen w^ord , endenzelven vindende ftraks 
opflokken , doch hun onverdouwlyk voorkomende, door den afgang weder van zich 
geeven, dewelke veel van zyn deugd verloren heeft, en by hun Ambar des renards^ 
of Voften- Ambar, hiet, noch tot geneesmiddel, noch tot reukw-erk dienende, en 
derhalven niet in Vrankryk gebragt word. 
Onder- Dewyl dan uit de bovenftaande voorbeelden blykt , dat d’ Ambar in zoo veelderlei 
dieren gevonden word, die hemals voor hunne natuur onverdouwlyk zynde,onver- 
'^'”r^hkr~ weder van zich geeven , zoo is ’t ganfch niet vvaarfchynlyk , dat hy in dezelve 
dieren groeije: Ikhoude mydan aan de meeninge van veele geleerden , die bewéeren, 
275^^, dat Ambrazoo wel als alle Bernfteen, een weeke Lym zy, uit den grond van de Zee 
heropden zweetcnde , ’t welk boven koomende, door de koude en ziltigheid des waters allenks- 
kens hard word ; deze weeke fubftantie heeft in’t eerft een fterken reuk , jiiift niet {tin- 
kende gelyk deFranfchn gefchiedenis zegt , maargelyk alle lymachtige zappen ^ aard- 
olye, en dergelyke., dewelke de dieren aanlokt als een -aas, daarom ilokken het de 
Walvifch en andere dieren in, als mede allerhande Zeevogels zoo lang het in zee dryft: 
word het aan ftrand opgeworpen , zoo wmrd het ten buit aan wilde V arkens , V oftbn , 
en miftchien ook aan den Kayman, gelyk de Franfche gefchiedenis van den Weft- 
Indifchen Krokodil getuigt. Onze Amboinfche viftchers hebben hier onder- 
vindinge van , die hier omtrent in Zee ziende iets dryven , daar de vogelen 
naar pikten en veele viftchen rondom fwommen , dezelve verjagende , vonden een 
zwart klompje als week pik, vol kuilen en gaten, zoo het hun fcheen door de vo- 
gelen en viftchen daar in gemaakt; dit by my gebragt zynde, bevond ik dat het bui- 
ten 
grond van 
de zee 
groeit. 
Hoehym 
xoveeler- 
hande die- 
ren komt. 
