264 D’ A M B o I N S C H E 
hl den jaare 1^13, te Venetien gekocht was, wierd voor een ongemeen fchoon en 
verwonderlyk ftuk gehouden , alhoewel het op verre na niet qiiam by ’t geene waar 
over ikhierfchryve ; nadien het, als wy boven gezegt hebben , twee duizent negen 
hondert en twaalf onfen weegt. 
De Schryver van ’t gemelde boek ^ifcellanea Natura &c , tekent op deze onder- 
vindinge van 'Honnius Vollquadus aan , dat Gargius van rOrto , in zyne Hihorie der 
Drogeryen verhaalt, en na hem andere Schryvers , dié hem milTchien hebben uitge- 
fchreeven , dat men in zee niet alleen groote hukken amber , maar zelf ganfche Ei- 
landen vindt. De Schryver die deze Aanmerking in zyn boek MijceUanea Natura 
Ü'c. maakt , kry t deze beregten voor belachelyk uit , en voegt ’er by , dat indïen hier in 
gillingen mogen plaats hebben , deze vertellingen op ’t verhaal der geener zyn ge grondt, 
die over een huk van de zee zynde gevaaren , daar Grauwen Ambar op den grond 
lag , over al de geur van dezen amber geroken hebben , waar door ze zyn bewogen ge- 
worden te gelooven, en daarna te verbreiden , dat het een Eiland van amber onder 
water was, ’t geen deeze reuk uitgaf Die zelve Schryver, om zyn meening te beveltigen, 
verhaalt \gQtvitJoannes F abri ^ over het verflag van van , heeft uitge- 
gee ven,te weeten,dat men in dit gedeelte van de zee een Ituk amber van 1 00 ponden ge- 
^yondenhad, en ’t geen ook heeft verfpreidt , dat’erin’t jaar lyyy, omtrent de 
Kaap Y^omoryn een brok van 3 00 pond gevonden, en onder den naam van leem verkogt is. 
Joannes UgoUfcotm verhaalt , dat ’er omtrent de Kaap Kotnoryn een ander huk van 
0*0 ponden is verkocht, en Nlonardus fchryft, dat ’er uit het lyfvan eenen Walvifch 
100 ponden amber is gehaalt. Onze Schryver, die deze aanmerkingen in zyn boek 
Mifcellanea Natura maakt , voegt ’er by , dat het geene de zelve Gargius , op ’t ver- 
haal van anderen, heeft gefchreven, de waarheit nader bykomt; namelyk, dat men 
een huk van Grauwen Amber van een mans lengte, en een ander van 3 o handpalmen 
lang, en 18 breed had gevonden. De zelve Schryver tekent daarenboven aan , dat 
Montanus^ in zyn Gezantfehap naar Japan , in den jaare 165-9 gedaan , gewaagt dat 
de Koning van Sahiimen een huk Grauwen amber van 130 ponden hadde, 14000 
Tailien, zeker Japans geld , waerdig gefchat. 
Volgens ’t verhaal der Hollanderen , fmeet men, in den jaare 1666, naby de groe- 
ne Kaap, in denjambeshroom eenhuk Amber weg, dat 80 ponden woeg, en Gar~ 
gius bekent, na alle deze verfcheide verhalen, dat het groothe huk ambar, ’t geen 
hy gezien heeft , maar van 1 5- ponden was. 
In ’t gedagte boek, Mifcellanea Natura genaamt , heb ik gevonden dat deze am- 
ber geen gom van een boom is, by toeval in zee gedropen ; dat het alzoo weinig 
’t uitwerpzel van eenigen vogel is, noch een honigraat, maar dat het eenig flym op 
den grond der zee is, dat, even eens als het zeepik, groeit en t’ zamenholt; en by 
deze waarneminge word aangeknoopt, dat zeker koopman van Batavia, Gabriel Nak- 
genaamt, als een ooggetuige, verklaart hadde, dat delnwoondersvandezuidely- 
ke Ooher eilanden amber met pik van den gront der fee hadden gehaalt , en dat men langs 
de branden van ’t Eiland Mauritius, die van Madagaskar, en de Zuidelyke Ooher Ei- 
landen dezen amber op’t land vond, die zeer van de varkens gezogt, en gretigin- 
gehokt word. In de tweede afbeelding, van het meergemelde boek, by deii fte W aarne- 
ming door Andries Kleijer gedaan, vind men d’afbeeldzelen van twee Walvihchen, 
van ’tklienhehag, in d’ Eilanden van Japan gevangen , in wier buiken veel Grauwen 
Amber gevonden wierd» en dit verhaal heeft aanleidinge tot het verdigtzelgegeeven,' 
van die gelooft hebben , dat d’ Amber van de hymagtige vogtigheid kan voortkoomen , 
die in de maagèvan den Walvifch groeit, en die door onverteerde fpyze veroorzaakt 
zynde, naderhant word uitgebraakt: ofvanzommige anderen, die gemeent hebben, 
dat het de drek, of’t zaad van deze Walvihchen is, ’t Gev oekn dk met Avicema 
en Serapion gemeent hebben, dat d’ Amber de dieren de dood aanbrengt die ’er van 
ceten , is niet een haair beter. 
Alle 
