RARITEYT-KAMER.' lli. Boek. 269, 
’t Arabifch heeft gefchreven. Wy willen hier de plaats inlafTen, door een heden- 
daags Schryver vertaalt. 
„Ten aanzien dat zommige zeggen , dat d’ Amber Zeefchuim, of de Drek vanze^. 
„ker gedierte is, zulks is ganfch ongerymt, My aangaande, ik heb van een geloof- 
>, waardig manhooren verhaalen , dat hy in zyne jeugt ter zee gevaren hebbende , in 
„ een zeker gewett was gekomen, dat aan zee lag, door die van ’tland BachachgQh.QQtQU, 
j, en dat hy , met zommige andere op ürand gekomen zynde , daar verfcheide (tukken of 
„ brokken amber, van verfchéide koleuren, gevonden hadiDat die van dezen amber kon 
j, vinden, dien voor zich behielt, en dat hy den ïnwoonderen ge vraagt hebbende ? 
„waar ze van daanquam , zy hem niet anders hadden weeten te antwoorden, daiidat 
I, men gemeenlyk zag , dat hy er nu en dan by tuflchen pozinge van tyd viel* 
Men brengt te Sevilje, een van de vermaardlle koopfteden, niet alleen van Gre- 
nada, maar ook uit ganfch Spanje zekere oiye te merkt, die uit Amerika komt. De- 
ze olye is roodachtig , en men Ichryf c haar eene wonderlyke kracht tegens de gebreken 
derlyfmoedertoe : Zy word oly van geheeten > en heeftbykans de zel- 
ve reuk als de Styrak s. 
Deze olye wórd uit een zeker vocht getrokken, dat uit een boom vloeit, OcofoU 
geheeten, gelyk de Schry ver van de Mexikaanfche hiftorie, in deze woorden, ver- 
haalt: Onder de hoornen die Mexica voortbrengt j is "'er een Ocofolt genaamt ^ die heel 
groot en fchoon is , hebbende bladen als Veil ^ of Eiloof\ V Vocht van dezen boom , 't geen 
d' Inlanders hiquidambar heeten , is heelgoet voor allerlei wonden. Met de fchorffe van 
4en boom , waar uit hqt vloeit , gemengt, na die tot ftof is gemaakt, komt ’er een 
ïeef iieflyk en krachtig reukmengzel uit. 
Na deze opmerkingen en aantekeningen laat ons nu ook eens het gevoelen van de 
Heere Nikolaas Monard, Geneesheer van Sevilje , o ver weegen. Hy begint zyne waar- 
nemingen van Florida, een Landfchap van Nieuw Spanje* waarvandaan wy heden- 
daags den grauwen Amber krygen , dien men opgeworpen vind langs de zeeftrand , 
yanKanavazalaf, totdeKaapvanSt. Heiena: ditzegthy’ervan. 
Men vind verfcheide meeningen nopende den oorfprong van den grauwen Amber* 
Maar het is zeker, dat hy een foort van leem is, die uit de fpringen in het diepfte/feö^. 
der zee vloeit , en die , na dat hy in de lücht is gekomen , hard word , gelyk veele 
andere dingen, die week en zagt in ’c water van de zee zyn, maar daar uitgehaalt» 
hard worden, als ’t koraal, endegeelen Amber. 
Onder de Grieken vind men alleen en Etius^ die ’er gewag van maa- 
ken, waar van d’eerfte beveiligt dat d’ Amber, gelyk het leem , uit de bronnen vooru 
komt , en dat die door de de vifl'chen word ingezwolgen deilechtfte is. 
Dit gevolen fmyt de meeninge van hen om ver, die (lelleïi dat d’ amber de hom> i'Amhr 
of ’t zaad van den Walvifch is , öm dat hy zomwylen in de maage der Walviffchen*^^-?^^» 
word gevonden , die dien, voor hun eigen voedzel houdende, inflokken. denWd^ 
’t Is eene waarachtige zaak, dat ’er ten mynen tyde een Walvifch omtrent de 
narifche Eilanden , de Gelukkige geheeten, gevangen wierd , inwieus ingewanden 
hondert pondén amber wierd gevonden. Naderhant doodde men eene groote menigte 
W alviffchen met hunne jongen , maar men vond ’er ganfch geen amber in. 
Die van Florida komen , zeggen , dat in die zee veele Walviffchen zyn, maar 
dat, alhoewel ’er veelè met hunne jongen zyn gevangen en gedoodt, men in geen 
van beiden amber heeft gevonden* D’ Amerikanen weeten deze kleine Walvifchjes 
met eene wonderlyke behendigheittevangen op de volgende wy ze. 
Een dezer Amerikanen neemt een langfterk tou, waarin hyeen ftrikknoop legt , Dewy,^é 
verder gaat hy in een bootje voor den Walvifch leggen op den ftreek, dien hy met 
zyne jongen houdt, by welk een hy gekomen zynde, fpringt hy’er op, en fmyt 
den ftrikknoop om den fmoel. Zoo dra’t Walvifchje dien gevoelt, duikt hy met 
Amerikaan naar den grond , die hem met beide armen ora den hals vafthoud. 
L 1 3 heb* 
