RA RITEIT-K AMER. III Boek. 271 
b'Uurige ilranden opwerpt. Deze Schryver doet ’er by , dat hy den Amber heeft zien 
van d’aarde opneemen zoo week als wafch^dic, na dat hy in zeewater wasgevveekt_, 
hard wierd. 
Ten aanzien van de hardigheit of vadigheit van den grauwen Amber, die kan de ■Reds7t, 
zee hem geeven, om dat hy door de kracht der baaren , waar in hy dryft, gezouten 
en t’zamen getrokken word. Of ook kan deze grauwen Amber in de lucht hard wor-if^/e# anders 
den als ’t koraal, waar van men zegt, dat het, in marl herba j fi in aere?n transjera- ^j^de, 
iur^ tn lapidis firmitatem foUdatur ; dat is, in de zee een kruid is, maar indien men ’t in 
de lucht brengt, 200 hard als heen word. Eveneens als de Afphaltitefche leem, die 
op Ürand gefmeren, ‘vapore terra 0 ' •vifolis inarefcit^ ka ut Jecuribus dtfjindatur ^ dat is, 
zoo hard door de dampen der aarde word, datmenzemet bylen moetbreeken. Ge- 
lyk ook als de Piirasphakus van Dioskorides , die in de ilroomen dryft , en door den 
wind op de Kaai gefmeten , zoo hard als geelen Amber word, dien men een rosachti- 
ge leem houd te zyn, tegens de dwalende meening der Ouden, die gemeent hebben 
dat hy een fap, of vocht was, dat uit de boomen komt, die dicht by de zee itaan/ 
daar hy valt, 
De Schryver van den oprechten Koopman^ of algemeene leerhandeling der Vroogeryen, 
zegt in het tweede deel van zyn boek, het XXVI. Hooftdeel, dat de grauwe Amber 
niet anders is dan een t’zamenpakking van honigraten, die van de rotzen in zee val- 
len, of die door de golven woorden afgefpoelt, ’t zy door de kracht van den wind, 
of anderzins, Hy voegt ’er by, dat deze wafchraten vol honig, in zee dry vende,’tzy 
door d’eigenfchap van ’tzeew7ater,of door de kracht der zonnellraalen, week en drif- 
tig op ’t water worden gemaakt. 
Deze Schryver, om zyn voordel te beveiligen, zegt, dat de Heer alge- 
meen Luyteiiant van Lion, op de 71. bladzyde van zyneKeizen, verzekert, dat hy 
in Engelland gehoort heeft , dat de grauwm Amber de wafch en honig is , die de Byen 
tegen de groote rotzen, die op den oever van d’fndifche zee haan , teelen , en dat 
deze honigraten, door de zongerood, los worden en in zee vallen, die door haare 
beweeginge haar verder tot Amber maakt. Hy voegt ’er by, dat men midden in een 
groot duk Amber, ’t geen noch tot zyne volkomenheit niet was geraakt, na dat het 
gebroken was, beide de raat van wafch en honig gevonden had. En om dit gevoelen 
noch meer kracht by te zetten, verzekert hy, dat ’er, als men den grauwen Amber 
met geed van wyn op wyndeen doet fmelten,eindelykeene dode als honig overblyft. 
Renanus Ftancishu, Prediker des Koningks van Vrankryk, toont in zyne ProeD 
dukkeii van de ^onderen der nature, dat hy ganfeh niet van dit gevoelen is ; want na 
hy alle de meenibgen heeft bygehaalt, en gezegt, dat hy noch van den Vifch Azel 
komt, in wiens buik Serapion zegt, dat hy, door dien Vifch ingeflokt , tot volko- 
menheit geraakt; noch van zekere boomen, waar uit een lymachtig vbdht vloeit a’t 
geen in zee gevallen hard word, en naderhant door de baaren op drand word gefme- 
ten; noch van ’t uit werpfel des VValvifchs, dat, verre van in zulk eenezelfdandigheit 
te veranderen , die zoo lieflyk van geur is , naar ’t zeggen van hen die op de kuden 
verkeeren , daar;de W alvidchen zich onthouden , en die hem vangen , eene onver draag- 
lyke dank van zich geeft; noch van d’ontlading zommiger vogelen, die op de top-’ 
pen van de klippen en rotzen leeven ; bekent hy onbewimpelt dat men niet weet wat 
het is, en dat nie mant noch d’oorzaak van zulk eene kodelyke doffe ontdekt heeft. 
Hy fchynt echter te hellen naar ’t gevoelen, dat het een Leem is, die, door onder- 
aardfehe buizen op den grond der Zee gevoert,hard word, en, op verfcheidewyzeny 
tot zyne volkomenheit geraakt : W elk gevoelen veel bewydyker dan dat van den Schry- 
ver der algemeene leerhandeling aean de Vroogeryen is, die meent dat d’ Amber wafch- 
cn honigraten t’zamen zy. Want behalven dat d’amber op plaatzen valt, daar geene 
. byekorven zyn; en dat zulk eene groote overvloet dezer dierbare doffe, van ’t wafch 
en den honig niet kan voortkomen , die van eenige rotzen in zee valköj zulks blykt 
t 
