276 D’ A MBOINSCHE 
kalan i (’t welk is een klein flach v^nT^hynnusi) Hierom gelooven de Boëtonders of 
immers maaken het andere wys, dat het een uitfpulgfel van den Walvifch zy: Ande- 
Verzkrm- re , die wel weeten , dat het uit het Land komt , zeggen of verzieren , dat op de voor- 
noemde plaats in ’t gebergte een groote Slange woont, Bokulawa of Bonkula^a ge- 
flach van de aldergrootfte Boa^ dewelke de Maleijers Ular petola noemen; 
kluchtig, deze Slange zal den voornoemden Ambar uitfpuigen, als ze aan ’t water komt om te 
drinken, die daarna door de rivier in Zee gevoert word: Hoor nu hoe het met 
kulawa verder afloopt, ais hy zeer oud en groot geworden is, dathy dedikteenlang« 
te van een Calappus-fyoom heeft , zoo kan hy wegens de zwaarte zynes lyfs niet 
meer voortkomen, blyft derhalven meeftop een plaats leggen , zich geneerende met 
het geene hem naad voorkomt , door dit lange flilliggen vergadert zoo v'eel vui- 
ligheid en dof op zyn lyf, dat’er een geheele ruigte en druiken op groeijen, wanneer 
nu al het voedzel op is, zoo port hem de natuur fchielyk op, en maakt hem indach- 
tig, dat zyn tyd uit is op het land te woonen, Bokulawa dan met een wakker voor- 
neemen zich opwekkende neemt affeheid van het land, doch niet zonder fchrik van 
de toehoorders, hy breekt met een groote gedruis door boomen en druiken, alles bree- 
kende wat hem voorkomt , niet anders als of men een groote boom de bergen affleep- 
te, hy neemt zyn wegrecht naar de zee, daar hy danin zwemtj verandert zyndein 
eenlangen en dunnen Walvifch , dewelke fchubben en tanden heeft, zynoudenatuur 
van zwarten Amber uit te fpuigen behoudende. 
'E.BKander Die van ’t Eiland 'èinonco in ’t zuid-W eden van Boè'ton gelegen zien dikwyls dcr- 
•vanV gelykeVidchen en Slangen omtrent hun Eilanden, daar men ook den voorfchreven 
voorgaart- zwarten Amber vindt : zeker Makkadaar , die zomtyds de waarheid fprak , verzeker de 
my met zyn oogen gezien te hebben, dat op hetLi^ndMakkaffarorntventTiirattaetn 
zulken booms dikte hebbende en bekruide Slang van het gebergte afdaalde, en naar de 
zee ging met zulken gedruis, dat de omflanders daar voor vlooden, doch of hy in 
eertgefanek vifch vcraudcrt zy , ' koudc hy niet zeggen: Ik gide dat ze door dezen Vifch ver- 
Wahifih, langwerpigen^en getanden Walvifch Frijih , dewelke in den Indiaanfchen 
Oceaan zeer groot gevonden word : By mynen tyd is een zulken vifch dood komen 
aandryven op het groote rif van hacker ^ een van de zuid-Ooftere Eilanden , lang over 
de 30 gemeene vademen of lyo voeten, niet dik maar gefchubt , en de mond vol tan- 
den, van ongelyke grootte, gelyk de Hangen hebben; want degrootflewaaren een 
ftaande hand of een fpan lang, vier vingeren breed, boven een w^einig krom met een 
flompefpits,mafliefen vuilgeel, doch binnen wit en als yvoor, doch veel harder: 
Dergelyken een ik bezitte door vereeringe van JHr. ^alhergen doe ter tyd Gouver- 
neur in Banda ; andere zyn korter , doch wel zoo breed en boven ftompt. 
mder Wederkeerende tot den zwarten Amber zoo vermoede ik , dat op Boëton meer zul- 
ke plaatfen moeten zyn , dewelke Bitumen [lym] moeten uitzweeten , want aan de W ell- 
xjarten. van Boè'ton op den ftrand van Waloba , andere zeggen Waccocce , vind men op flrant 
n ■ 1 1 
ra grauw zwarte fleenen, die men voor gemeene Iteenen aanziet, maar als men ze nader 
onderzoekt , zoo bevind men dat het een klomp van Bitumen [lym] is vermengt met 
kleine, zwarte en donkergroene fteentjes , dewelke toetfen, alles metter 
tyd tot een fteen verhardt: De zwarte hiervan aan het vuur gehouden, worden aan 
dien hoek een weinig week , bryzelig , branden bezwaarlyk en rieken fterk als fteenkoo- 
len; de grauwe zyn al te ouden hard, fmeltenaan’t vuur niet wel, doch bryzelen en 
oeeven den voorfchreven reuk : Die van Boëton noemen ze Batoe Amber , dat is Ambar- 
Heen, en worden by hun niet geacht noch bebruikt. Hetfchyntdat deze weeke Am- 
bar door den Weflen wind op homahoes ftrandt , zynde de Wefthoek vaa Eoero en 
wel 4omylen van de dwaal-Bay of den bocht van Coeloetsjoetsjoe, daar zyn dikwyls 
Hukken opgedreeven van zuiver zwart en Ambar zonder vermenginge van zand, doch 
zommige daar onder zoo hard en grauw, dat men ze voor zuivere Heenen aanziet. 
De zwarte Ambar in ’t gemeen is van kleine waarde en gebruik: D’eerHefoorte of 
