2So D’ A M B O I N S C H E 
Verder Vordcrs -hebben vv-y zedert ’t laar 1670. dergelyke ondervindingen hier in Amboi- 
dingevari na gchad j wanneer wy uit het hoofd van doode Walviflchen , die meelt getandt waa- 
tzehe- -brein hebben -uitgehaalt , het zelve in potten of Bamboefen een tyd langbe- 
waart:; -na verloop van eenige maanden 3 doch meelt in de koude of regentyd beeft 
men aan de kanten van die vaaten een zuiver wit en fchilfFerig SpermaCeti gevonden , 
en, als men beneden aan ’t vat , een gat maakte, zoo liep deolyeoftraandaaruit: Doch 
dit flach van Sptma Ceti is altyd traaniger van fmaak en reuk dan de bovenltaande Huk- 
ken en klompen, die men in zee vindt. Van dezen getanden Waivifch of Orca zie 
breeder in myn Dierboek. De Engelfche in Bermuda hebben geleert , dat men het 
Sperma Ceti verlch uit den Waivifch gehaalt mtt Omphacinmn , dat is, verjuis, afwaf- 
fchen en doorperffen moet, om den traanigen^reuk te verliezen. 
Bromvns , Ik vim Ie goet bier by te voegen, een omllandig verhaal van SpertnaCéti ukUhomar 
Z'ln'f " HL ^. part. I. cap.ió. wat Sperma Ceti zy , mogen de menfchen metregt twy- 
grma felen 5 nadien de geleerde Idojmannm in zyn dertigjaarig werk rond uit zegt : Ne^cio 
quid fa y êi-sx \s, ik ken ’t niet. Dies behoeven zy hen niet te ver wonderen over de vee- 
lerhande gevoelens; alzoo zommige hebben geoordeelt, dat het was Blosmaris, dat 
is de vettigheid van de zee, en by veele maar voor een flymachtigheid op dezeedry- 
vende gehouden. 
Dat het ’t zaad van een Waivifch niet is, -naar ’t oordeel van degemeeneman ofte 
de gewoonlyke benaminge, hebben de wysgierigealtydin twyfel getrokken ; niet lig- 
telyk kennende oordeelen, dat de zaadelyke vochtigheid der dieren zoude konnen 
aangelieeken worden, of van een zwemmende aart zyn. 
Dat het ' Óat hct uit den Waivifch voortkomt, behalven het Verhaal van Clufim en andere 
'wthyiCch golgerde onderzoekers, is in weinige jaaren ontwyfelbaar gemaakt, door eenSperffia 
Waivifch op onze Noord- volkfche kult komende aandry ven, waar van wy, tot na- 
cnderviTi’ der onderrigtingc, niet konnen nalaten iets te verhaalen : Hy was 60 voet lang, ’t hoofd 
^voorvallen byzondcr , iets in’t breedeover den mond heen hangende, tanden alleen hebben- 
hekrach- de in d’onderlte kennebak, waar van de grootfte woegen omtrent twee pond, zon- 
der knersbeenen in een mond, doorgaans W alvifchbeenen genoemt ; alleen twee kor- 
te vinnen voor aan op den rug hebbende, de oogen waaren klein, de roede lang en 
uitlleekende : Een kleinder waivifch van zulk een flachquam’er twintig jaar en te vo- 
ren op de zelve kult aandry ven. 
De befchryving van den waivifch, fchyntG^/»fr«x, RondeletiuSy en Aldrt/vandus in 
zyn eerfle druk overgeflagen te hebben , doch aangemerkt en befchreven inde Latyn-; 
fche druk van Athbrtfius Paree i en onder de vreemde diere van Clufim , en in de na- 
^tuui'lyke hilloiic vau jsiurtnbcr^lui y ducti nocti wydlopiger in fonfiowus» 
De Matrofen (die de belle naamgevers niet zyn) hebben dit Dier ’Jubartas , ofte 
veeleer Gibbartai genoemt; van de zelve benaminge leeft. men van een in Rondde- 
^ tiusy by de Eranfchen genoemt Gabbar, van zynen rondemen bultachtigen rug. 
f De n'aam Gitbartas ymdm wy ook , dat een zekere foorte van Groenlandfche wal- 
• viftchen gegeven word: Maar d’onze, daar wy nu van verhaalt hebben , fcheenmet 
' - - den waivifch van die benaminge niet overeen te komen; maar veel eer met de Trum- 
pa of Sperma Ceti-vjMkhy volgens de meeninge van onze Groenlandfche befchry- 
vers m Pimhasy die de derde geweeft . is onder de acht aanmerkenswaardige walvif- 
fcheft van die kult. 
Dezelve] .. Uft hct hoofd van dezen waivifch (eenige dagen geftorven zynde en nu aan ’tver- 
tsThorfd. rotten.) vloeide 5 ftroomen van .olye on Sperma Ceti , die by de viiTchers aldaar met 
vlyt,vdr^?imelt en beiwaert wiêrd; doch ih ’t .opbreeken van het hoofd , vond men het 
Magazyn.yan,^pÓw<? At/ in huiskens en ordfe leggen , zoo groot als Ganze-eijeren , 
omhangenja|s m?A btb^de plaaten , zoO groot als een Mans-hoofd , in de gedaante 
van ,^9.pigraten , : g^nCch wit en. y ol plye. : , : : v 
mct- ■ jdetS;Fdergelyks,fchynt ’er geweeft te zyn in iden Phyfiter of Capidolio vmRondeletius^ 
