D’AMBOINSCHE 
282 
XXXVIII. HOOFTDEEL. 
Lardum marinum. Zeef^ek. Ikan poenja monta. 
Lardum 
marinum 
Zeefpek^. 
O 
vonden 
Nder de foorten van Amber wil zich indringen een ander vuil en fmee- 
rig goetje , het welk wy Lardum marinum noemen , dat is , Zeefpek en Zee- 
ongel , in ’t Maleitfch , Ican poenja tnonta. Het is buyten twyffel een recht 
uitfpouwfel van den Walvifch, word met groote en kleine klompen ge- 
bleekgeel, vuil als oud ende garftig fpek, de handen fmeerig maakende , 
vanbinnen is het ganfch haairig en draadig, zoo dat men het qualykvanmalkanderen 
trekken kan, maar wel doorfnyden , vaneen vetten en traan igen reuk en fmaak , opkoo- 
ien noch fterker en onliefelyk , gelyk traan of oud fmeer , zoo dat het een geheele ka- 
mer met zyn vuilen reuk vervult , die ook lange duurt : In ’t eerft is het witachtig of 
vuilgeel, maar binnen weinige jaaren word het van buiten gryzig en zwartachtig, 
met ’er tyd verdroogt ook hetmeefte vet, zoo dat by na niets dan de grove vezelen 
overbly ven ; op het vuur gefmolten en door een doek gekleinft word een dik ongel 
daar van. 
Inh^Thet 1Ö64. is het alhier eerft bekent geworden , wanneer een groot ftuk op 
bekent Mantpa aangedreven was, liggende in de zonne te fmelten zonder dat ’er iemant op- 
worden ggjj jager, met zyn honden daar omtrent komende en ziende, dat de 
honden daar van aaten, het zelve opnam: Omtrent dien tyd wierd ook een ftuk op 
Niijfutello gevonden , en dewyl het onder den gemeenen man onbekent was , maakte 
men malkander wys, dat het eenfoortevan Amber moefte zyn, gelyk het ook rede- 
lyk duur verkocht wierde : Men bragt het op Java,^2ax de verkopers uitgelacht wier- 
den, leerende van de Javanen en Maleijers üat net een veracht goedje cn hetuitfpuig- 
zei van een Walvifch was : Zy wilden het egter noch wel hebben voor een geringe 
prys, om dat het dienftig was voor die zich met viflcheryen geneeren; want hetzel- 
ve wat warm gemaakt , en de deur van de Serijen en mond van de vilchfuiken of 
Robbers daar mede gefmeert of berookt , lokt de viflchen aan, het welk dan [zoo 
veel my bekent is ] haar eigentlyk en eenig gebruik is ; hoewel andere dit goed aan 
hunne Serijen niet geerne hebben , dewelke quaade beenen hebben , want de ver- 
zweeringen zullen verergeren in ’t Zeewater door dit goed g-einfe<^eert:. Men zoude 
mogen giffen , dat de taaije vezelen van het Zeefpek haaren oorfprong hebben van 
het taaije en haairige vleefch der Zeekatten, het welk hard om te verdouwen is, en 
miffchien dit mengelmoes in zyn maage maakt. 
XXXIX. HOOFTDEEL. 
Adamasj’ 
Diamant„ 
Uaamen van e enige Edelgejleenten in V Maleitfch. 
harnas i een Diamant, in ’t Maleitfch Intam : De Maleijers maaken drie 
foorten van den Diamant; i. Intam Bun, dat is, water- of donker-Dia- 
mant , dewelke donkere wateren geeft ; deze word voor de gezontfte ge- 
acht om te draagen : i.IntamJpi, of vuur-Diamant , dewelke een roodach- 
tig water heeft, en het lichaam wat geel; deze verhit het bloed te zeer, en word 
voor ongelukkig gehouden : 3. Intam Poeti of witte Diamant, van heldere en blan- 
ke wateren ; deze zyn de mooifte om te draagen , dewyl ze verre van zich fchitteren. 
Alle drie vallen op Suecadana ende in de Landas. Diamant hiet in ’t Sineefch Suanu, 
A 
en 
