HARITEIT-tAMÊÈ. Hl Ëöek. il| 
ènis iii Sina niet geachts alleen maar eenige kleine köopeh ze öm glas daèf ffiëdé lë 
fnijden en te graveeren. 
Canjang is eenbaftaart Diamant , wiens vsratëren öp den grorid blyven zitten ^ ëö ^ 
uitfchieten, miffchien zynde onze Clabbeken: Clahbeken vallen in Sina, zyn hèM énfoa,t, 
moeijelykteliijpen, en bieten aldaar dat is, WaterfteeniOmdatzelletVuur 
van een Diamant niet hebben. 
Het is geen wonder, indien men hedendaags de Diamanten zoo hard niet vindt, 
gelyk d’Ouden daar van gefchreven hebben , zoo ’t waar is , dat in de Golkondaalfche 
mynen binnen zoo weinige jaaren de Diamant weder aangroeit ^ daar men te voren 
gegraven geeft. De hedendaagfche Winzucht en pracht willen ze in zulke menigte heb- 
ben , dat ieder ambagtsman dezelve draagen mag j Zoo dat de fleen geen tyd 
heeft om oud genoeg te worden , daar hy te voren miffchien i of i duizent jaaren in 
zyn myne ruft hadde gehad: Immers het outfte gewag vind men daar van by Mofes, 
die den Diamant onder dennaam van7<2^^/'!?^» dat is, Hamerfteen , eerft in denheili- 
gen borftlap gezet heeft ; toen de waereld al lyoo jaaren geftaan had: oïTubdlkaiUi 
de werkmeefter in koper cnyzer, al Voor den Zondvloet de konft gevonden hadde om 
Diamanten te flypen , is onbekcnt. 
Rubinus een Robyn, de grootfte, die wy voor een Karbonkel houden, noemen 
de MaleijersGö/»^/^, degemeene Robynen Mankam en Permattamera', Want Ter- 
matta is in ’t gemeen een Edelgefteente, als of men zeide Tér meij mattd , dat is, 
iets dat fchoon in de oogen is: De Maleijers maaken ook geen onderfcheid tuffchen 
de rechte Robynen , dewelke vuurrood zyn ; Spinellen hoogrood % Lychnis geelrood ts ver^ 
en Baleis lichtrood, of witachtig: Hier van zyn zommige zo Wit, dat men ze voor^^^^'^‘ 
kryftal aanziet, maar in ’t neigen toonen ze eenige roodigheit, het welk fraai ftaat en tor. 
dit is düEriJialis of beter Erytrylla van Tlinius Lib. 37 . Cap.io. Alle Robynfoorten bie- 
ten in ’t Sineefch Sia Eiudfi, dat is , Graanaat-korrels, en worden van hun zeer diep 
uit d’ aarde gegraven ; de vrouwen draagen ze in de haairftekers, maar geen man- 
nen. 
SmaragdiVi ’t Franfch Efmaraudë , Maleitfch Termatta Idjou ; deze Word niet veel ge- ^ 
zien in dezeLandftreek : Smaragden komen uit het Sinefche Landfchap , daar < 
men Ze in zekere rivieren vindt digt by hunnen oorfprong, daar ze uitdekIippenko-/Xl- 
men : Men vind ’er ftukken van een hand groot, egter zyn ze weinig en dier in groen va» 
Saphyr; in ’t Arabifch Nila^ Maleitfch Nilam en Permatta btroé. 
Granaat; in t Maleitfch 1*007, ev^»rwTi’g ^an Iroleur en gedaaante, diQ fchoon^ 
korrels uit den rypen Granaat ganfeh gelyk, daarom ik giffe dat hf^^e KargedoniMs^^''‘''‘'^>°'^ 
van Plinius of Grenater der Ouden geenzins zyn kan, dewelke hoogrood en vuurio- 
zyn moet , daar de gemeene Granaat veel meer onder de Baleifen gehoort : Deze hel> 
ben hun naam geenzins van een Paleis , als of hy het huis of moeder van den Robyn 
was, maar van de volkeren Balukes of Balotsjes ten Weften van de rivier Indusvjoo. 
nende, daar deze fteenen veel vallen: Ik heb ze de Inlanders zien gebruiken om het 
donker gezicht te verklaaren en verhitte oogen te verkoelen, op een harde flypfteen 
met water zoo lange gewreven, dat ’er even iets afkomt, en het zelve in d’oosen 
gedaan. 
Amethiflus is bekent aan zyne purperverwe ; deze is hard, glad, blinkende doch Amathift 
niet zeer doorfchynende , aan den kant ftomp en vetachtig van aanzien ; voor de be- 
fte houdt men dewelke de koleur van Amorellen-wyn heeft : Men vind ’er ook , die zoo^*^^^^^‘ 
licht vankoleur zyn, dat ze naar ’t paarfch kryftal gelyken , en zomtyds met violette aderen 
daar door ; men draagt ze niet in ringen wegens hunne flegtigheid , maar aan Braze- 
ietten en Taternofters, 
Sardius , een Carneol, deze komt veel uit het roode meir van Mocca, en word Sardh eé 
by den gemeenen man onder den Agaat mede betrokken , en ook genaamt „ 
Nn % 
