2P4 
D’. A M B O I N S C H E 
XLVIIE HOOFTDEEL. 
Steatites, 
Ds Stea 
tites. 
Waar die 
groeijen. 
Teatites is een witte Heen den Albalt of Calappus-fteen gelyk , doch zonder 
vafte figuur, in de gedaante van een klontje vet , gelyk Plinm van zyn Steatites 
ook zegt : En deze word gevonden in het vet van zommige tterke en vette 
Indianen in ’t hooft , in de nek en in de heupe , daar hy zonder pyn of be- 
letfelvan den menfch groeit: hy is zoo hard en glad , dat men qualyk iets daar van 
fchrabben kan, ganfch niet doorfchynende , zomtyds enkeld, zomtyds uit twee en 
meer klompjes t’ zaamen gezet , diergelyke ik maar een gezien hebbe. De Indiaanfche 
Koningen hebben zekere tekenen ofliever gillingen, w^aar uit zy vermoeden dat zul- 
ken heen in een menfch fteke, wanneer zy dan om geringe oorzaaken zoodanige men- 
zullen dooden om dien heen uit hun lyf te krygen , zoo weinig achten zy het 
leven van een menfch. Zy dragen hem om liftig en verftandig te worden. 
XLIX. HOOFTDE EL. 
Tigrites. Tyger^an, Meftica matsjang. 
Be Ty- 
gerfleeK , 
•waar ge- 
•vonden , 
E Tygerfteen is gevonden op Sumatra in ’t hooft vaneenTyger omtrent 
de herffenen , in de grootte van een ronde pruim , niet volkomen rond, 
maar een weinig hoekig , en hier en daar met een gaatje als of ’er zand in 
geileken had en uitgevallen was , zoo hard als een keilteen , grauwach- 
tig van koleur doch vol roffe plekken, eenige figuuren verbeeldende: Menkon- 
de daar uit befchouwen de hoofden van menfchen, paerden en andere dieren, dewelke 
mifTchien deze Moordenaar in zyn leven verfcheurt hadde, en welke afbeeldzels de 
phantazie zyn herffenen en dien heen ingedrukt hadde. Zeker Heer, van den welken 
ik dien heen hadde , en hem zelf gezien hadde uit het hooft van den Tyger haaien , 
verklaarde dat het een zeer grote en verwoede Tyger was geweeft, diemetveele Ha- 
gen en wonde qualyk konde gedoodt woreen : De Indianen wilden den Heen flraks 
verbergen om tot hun gewoonlyk bygeloof te gebruiken, gelyk boven in ’t XLIV. 
Hooftdeel gezegt is, doch zyn gezag en achtbaarheitbragt teweeg, datzy hem den 
zelven geven moeften: Hy is in ’t jaar i< 582 . gezonden aan zyn Hoogheit den groo- 
ten Hertog van Tofcanen. 
Een ander diergelyke Steen is eertyts gevonden in de herffenen van een Renojïer 
op Ja'va , den welken zie befchreven inde werken van Jacohus Bontim Lib, . . Cap, 
in ’tMaleitfch Mejiica abbadac genaamt. Deze is by de Maleijers in groote waarde, 
dewyl ze van den zelven een weinigje in water gewreeven inneemen tegens de verander- 
-Een ^de dc koorts om dezelve door ’t fweeten te verdryven. Zoo heeft men ook in ’t jaar 16^6, 
uphmt in de herffenen van een Oliphant twee gevonden , het eene wit het 
ander zwart : Hy was gedoodt van een Yzervarken , ’t welk hem zyne pylen in de 00- 
ren fchoot als hy het zelve wilde doot trappen. 
Een ander Renoflerfteen wierde gevonden in ’tjaar 16^1, op Bata'via zoo lang als 
een lid van een pink, eivormig, met het fpitfe eind in de herfepan ftekende , met het 
dikkere in de herffenen uitpuilende zeer hard en grauw van koleur: Naar ’t verhalen 
van andere ooggetuigen waaren de beelden op den voorfchreven T ygerücen veel duide- 
lyker 
en aan 
•wien ver- 
eert is. 
Een an- 
der foort 
uit een 
Renofter. 
