396 D’ AMBO! N SC HE ' 
diew'i vm zelfs in tokken gefprongen , eerhy in de ketenen geklonken wierde> en de ftük- 
daarna door hem uit mifmoedigheit weggefmeteo , te meer dewyl hem de Gemus 
des voorfchrevevarkentoens naar ouder gewoonte in de gedaante vaneen man in den 
gevonden, meer verfchynen en geen uitkomft openbaren wilde, daarom hy zich dien 
Een dier. ook quyt maakte. Opmynen tweeden trouwdag heek een van de aanzittende gaden in 
getyhia eoH tam varkcnshook , digt onder ’ toog een fteentje gevondeinde grootte van een 
varkeTge- eiwctte, nict recht rond , eerft wit, daar naallenkskens grauwachtig wmrdende ; deze 
vmden, vs7as ZOO hard niet als dc voorgaandc. 
LI. H O O F T D È E L. 
Bil* Porcomm. Varkens Bollen. 
D^Pila 
Porco- 
rum bet- 
fchreieti , 
zie dteaf- 
gebeeldt 
D 
Ewyl wy nu aan ’t verhaal der Varkens geraakt zyn jzoo moeten wy noch meer 
dingen aanhaaien, dewelke zeldzaam in dezelve zyn; inde magen van de 
voorlchreve Strandjutten of kleine wilde Varkens op het Land Hoehamohel 
vind men dik w^y Is a, 3 en 4 ballen omtrent een vuift groot of minder, zom- 
LVIL tnige vierkant, zommige rond als een kogel , van buiten zyn ze vaalgrauw gelykde 
hoeden, zommige ook bruin, ruig als een vilt, daar aan men de haairtjes 
hoe die klaarlyk bekennen kan , ligten taaivan fubftanti^ 5 als men ze doorkapt zoo ziet men 
dan diergelyke haairen, in de midden hard , roodachtig doch noch al vanhaai- 
ren gemaakt , zoo digt en vaft dat de geheele bal niet dan een enkel vilt fchynt te 
zyn. Zy hebben geen zonderlyke fmaak en de haairtjes iemand op de huid komende 
verwekken een klein jeuken; De Jagers hebben my tot noch toe nietkonnen zeggen^ 
waar uit deze ballen groeijen , wmetende geene vruchten in ’t bolch doch geen ander koft 
die de Varkens eeten , waar aan diergelyke haairtjes ftaan ; het is ook te verwonde- 
ren, dat zomtyds 4 diergelyke groote ballen, in eene mage van van zulke kleine Varkens 
Worden * en de Jagers hebben oooit gemerkt, dat zoodanig varkenvleefch 
dokin de dimmer zy van fmaak. Daarentegen heeft men inde magen van zommige koebeeften 
Xo fbeejhn^ diergelyke ballen gevonden , van buiten gladder dan de voorige , zwartgroen en voo- 
gevonden. ^ van binnen mede haairig doch nietviltig, maar als van flym’t zamen gebakken ; 
Pifo aan. maar dezc koebeeden Waren lange te voren niet gezondgeweelt, quynende en uittee- 
gebmlt. yentje tot datze ftierven. Diergelyke ballen belchrift 
Jior. Brafil. gevonden te worden in de Bradlifchp koebedlcn, To^hos Bilo/ot 
Jumentorum noemt : Deze koebeeften gaan langen ty d kuchende en quynende tot dat ze 
derven , gelyk de bokke , die den Bezoar hebben ; dezelve ballen zyn ganfch haai- 
rig, van buiten met een zwartachtige harde en gladde huid omgeven; Hy oordeek 
komen als de koebeeften op haar vel jeuken gevoelen , het welk zy met byten 
émr{o'^ir. jtj Je huid vcrdryven, willende eenige haairtjes uitrukken en inzwelgen, die dan on- 
verdoulyk in de mage zittende met de voorfchreveflymerige huid omgeven worden* 
Als dit in de Brafilifche koebeeften plaats heeft , zoo kan ik niet weeten , hoe het in 
de wilde Varkens zyn kan, welkers ballen buiten lichtgrauw en ruig, binnen van r ofte 
haairtjes gemaakt fchynen , daar de Varkens hier te lande allegaar zwarte haairen heb- 
ben. 
^riit\di3 Het gebruik van deBrafilifche Tophusis gew^reeven en ingenomen tegens eenlang- 
hebben, (Juu^ige dyfenthevia , van buiten als haazen haairen opgelegt , ftillet het bloeden der 
neuzen , ’t welk Bifo zegt bevonden te zyn. De Amboinfche Varkenfteenen worden ge- 
brandt , en men laat de Jagthonden daar aan rieken om gretig op het wild te wor- 
den* 
