i'ooi tee 
Hünge 
hmtkt. 
514 D’ AM B O IN SC HE 
> dewelke Lii>. 37. 10. en ii. t^eele diergelyke Steenen befchryft ; 
maar de dieren en planten hen noemende » daar in ze milTchien groeijen of eenige ge- 
Ï/Ji«^^^ykenis daar mede hebben» dewelke dus lange by onze juweliers ónbekent geweefto^ 
voor fabulen gehouden worden , doch nu allenkskehs Weder aan deri dach komen. Zoö 
is het zeggen van ’tbaaren der Steerien geen nieuw maar een out gevoelen, want Pli- 
nius fchryfthet zelfde van zynen en » dat die op hunne tyden 
ook baaren zouden. In ’c Maleitfch worden ze genoemt Meftlca Èiagaru\ ofalleeii 
Medica bta^ om dat ze meed van eene fubdantie en köleur zyn ; uit wat Schulpen zy 
voortkomen , zie mede boven van de Chama ajpera in ’t II. Boek j HooFtd. XX Vlll. 
Hun gebruik is om ze tot een Rariteit te be waaren i de rriooide daar onder worden iii 
zilvere ringen gevat , Inlanders dragen ze om gelukkig te Zyn in ’t viflchen i Models 
en Schulpen op te zoeken en dier gelyke kod uit de zee te halen : De voorhöemde Sine* 
fche V rouw fchryft door dezen Steen haar zélf eenige gauwigheit toe , dat ze op drand 
wandelende aan de gaatjes in ’t zant bekennen kan jWat Schulpen enModelen daar ondet 
deken , en zeker » zy weet zulke rare Modelen op te zoeken » die niemdnt adders vinden 
kan. Van de mooide , die rond en blank zyn , koopt men hét dük yoör een Ryksdaaïder » 
de andere zyn geen quartje waert^ De Inlanders toetzen ze gelyk andere MefiicJe in 
Toacki Azyn, ofLimoemzap, ’t welkikmedeverwerpè, om dat de glans daar door 
bederft 5 ook zommige van de mooide, diehard, keiachtig en klaar zyn, doen zulks 
niet ofqualykj enniet temin zynzevand’öpfegte; wantgeehdeen j die hardendigt 
Van fubdantieis , kan zulks doen : hy mag een Mejticdzyn óf niet. 
-fufeÜ! De vyfde Chamites word onder de Katoogen gerekent i eh. tot noch toe tiit misvatting 
jam-ivan VOOT ee^en iiatiiurlyken Bergfleen gehoudèn, Haar 2,e nochtans groeijen in èenüach 
Eatsogm. Chama of Nagelfchulp: by de Sinezen bekent,’ om dat ze zööfcherp van na- 
gelen zyn , dat het iemant ^ die zich daar aan verzeef t , zóódanig fmert , als of hy met 
vuur gebrandt was. Zy vallen ^eel in dé bocht van Caniong eh aan d’Oodzyde van 
Ceilon i waar van het komt dat men ze met de natuurlyke Katoogen vermengt, dewel» 
Wmiue mede o^ Ceilon vallen. De Steen o^Meftica hiér van is rond in de grootte van een 
erweet, vuilwit of graüwach tig met een paerlftraal als andere Katoogen J Van 
de zelve , met gaaten doorboort en aanfnoeren geregen , worden Braceletten gemaakt» 
Een diergelyke Katoog, doch grooter zie befchreven boven in ’t xL. Hooftdeel. 
Üê 
‘maarde^ 
LX V, H O O F T E> E È D 
Tellinkes, Ctenites. BiaBatu. 
TeffiM 
ies vjAt 
Aar worden Steehen gevonden , de gedaante vöhverfcheideS chulpenheb. 
bende, waar van men noch niet zeker is , óFze in de Schulpen groeijen of 
buiten dezelve uit een klomp aarde geformeert wordeu : Immers men vind 
ze bulten de Schulp, ja zomty ts op plaatzen daar diergélyke niét omtrent zyn 
waar van ik deze t we foorten aangemerkt hebbe. 
ipe eerfi^ Tellmi fes ïs gcformccrt als eene van deTV///»/^' boven ih’t lï. Éoefe , Hóóftdeel XXXIIÏ 
befchreven, inzonder heit van de zeftefoorte; dewelke langwefpigzyn, en éen ander wat 
ronder of uit den ronden driezydig , gelyk de Schulp Êra maita dóati^et zyn onzienlyko 
Steenen als of ze uit eene vuile donkergeele roffe aarde flegts verlleent waaren , achter 
met twee billetjes en een keep, voorts effen zonder flreép, fedelykhard, nochtaiiS’ 
■ff arden mct seii mes ligt' té fchrabben. Men vind ze óp Java op den ftrand \zXiRemban en 
Laffam. Ik weet geen ander gebruik daar van , als dat de Chinezen dezelve gaerne by hun 
voeren op hunne vaartuigen iDeze Wlimtjs vind men ook omtrent Grrfek by ^udunam 
' " - - - _ 
^Java^e 
