— 33 — 
de tabak heeft, moeten alle andere omstandigheden, waaraan de 
tabak blootstaat gelijk zijn, en het eenige verschil bestaat hierin 
dat de eene groep schaaltjes met de bacterie geënt is, de andere niet. 
Om de voorwaarden van een gistenden stapel tabak zooveel mo- 
gelijk na te bootsen, moet voor een hooge temperatuur en voor vol- 
doende vochtige atmosfeer gezorgd worden. Dit kan aldus geschieden : 
de schaaltjes van Petri worden in groote glazen dozen geplaatst, 
waarvan de bodem en de deksel met filtreerpapier is belegd dat 
met gesteriliseerd water bevochtigd is. 
De dozen worden nu in den thermostaat gezet, welks tempe- 
ratuur op + 50° wordt gehouden. Yan tijd tot tijd moet het fil- 
treerpapier in de dozen op nieuw bevochtigd worden. 
Behalve op bovengenoemde wijze werden ook proeven genomen 
door van eenige bladen de eene helft te steriliseeren en de andere 
helft niet, zoodat de op het blad aanwezige microben niet vernietigd 
werden; verder was de behandeling als boven. 
Ik laat hier de uitkomsten van eenige proeven volgen: 
A. Eenige bladen weinig gefermenteerde tabak Deli-Tengahau, 
naoogst 1897 van de onderneming Oud — Djember werden gehal- 
veerd, en in stukjes geknipt. De stukjes van de eene helft afkomstig 
kwamen in een schaaltje 1, die van de andere in een schaaltje 2. 
Beide schaaltjes met tabak werden gedurende 45 minuten in den 
autoclaaf bij 120° gesteriliseerd. 24 Juni 1898 werd de tabak in 2 
met een versche bouiloncultuur van bacterie A, in gesteriliseerd 
water verdeeld, bespoten, en bij een vochtige atmosfeer in den thermo- 
staat geplaatst waarin een temperatuur was van 47°. 
De tabak in 1 werd niet met de bacterie geënt, en eveneens in 
de stoof bij een vochtige atmosfeer en bij 47° geplaatst. Dagelijks 
werden de glazen dozen, waarin 1 en 2 stonden, nagekeken en zoo 
noodig het filtreerpapier bevochtigd. 28 Augustus werden de schaal- 
tjes uit den thermostaat genomen en bezichtigd. Er was geen ver- 
schil bemerkbaar tusschen de tabak in beide schaaltjes. Aan beide 
was de eigenaardige fermentatiegeur waar te nemen. Waarschijnlijk 
was de tabak in 1 niet steriel gebleven, daar gedurende de proef 
het schaaltje nu en dan even geopend was om te ruiken. 
B. Weinig gefermenteerde tabak van de onderneming Djelboek 
Meded. XXXIV. 3 
