— 48 — 
Bij een cultuur in tabaksextract ziet men een lichte troebelheid 
yan de vloeistof. 
Op tabaksextract-agar krijgt men kolonies, die roomkleur en glans 
hebben, overeenkomend met die op gewone agar. 
Eenige physische en chemische eigenschappen . Ook Bacterie B is 
aëroob. 
Hij groeit het best bij de gewone laboratorium temperatuur. 
Goede ontwikkeling heeft nog plaats tot een temperatuur van 50°. 
Bij 51° en 52° is er nog geringe groei, bij 53° niet meer. 
Ook Bacterie B doet ammoniak ontstaan, en zet de eiwitstoffen 
in peptonen om, sneller dan Bacterie A. 
Mikroskopisch voorkomen . In een versche cultuur vindt men 
staafjes, die, 1,5 a 2,5 p lang, en + O, 45 p dik zyn. Zij zijn 
iets slanker dan de staafjes van Bacterie A. 
De beide polen zijn convex. Eigen beweging der staafjes heb ik 
nooit waargenomen. Ook hier, vooral bij jonge cultures, ziet men 
vaak dubbelstaafjes. Bij oudere cultures blijven de staafjes, na 
deeling, tot lange draden verbonden. In het midden van de staafjes 
ontstaan endosporen, zonder dat er eene aanzwelling bij optreedt. 
De sporen zijn ± 1,5 p lang, en staafvormig. Bij de kieming 
verliezen zij hun glans en zwellen een weinig. Zonder merkbare 
veranderingen ontwikkelt zich verder de bacterie uit de spoor, wier 
wand waarschijnlijk opgelost wordt. Lengte-as van spoor en staafje 
is dezelfde. 
Evenals de hierboven beschreven bacterie behoort ook deze tot 
de familie der Bacteriaceae , maar tot het geslacht Bacterium. Yoor- 
loopig zij hij Bacterium t abaci- f er mentationis genoemd. 
NASCHRIFT. 
Terwijl myn manuscript voor den druk gereed lag en ik op het 
punt stond naar Europa te vertrekken, kwam mij in handen het 
opstel van O. Loew: Curing and Fermentation of cigarleaf Tobacco. 
U. S. Department of Agriculture Report 59. Washington 1899. 
