— 23 — 
terecht komen Volkomen zeker is deze methode dus niet. Ik heb 
haar bij mijn onderzoek dan ook niet toegepast, wat te minder 
noodig was, daar er eene andere methode bestaat om uit een mengsel 
van bacteriën de verschillende soorten afzonderlijk te verkrijgen, die 
het voordeel heeft nauwkeuriger en minder tijdroovend te zijn. 
Dit is de methode der vaste voedingsbodems, die door R. Koen in 
de bacteriologische techniek is ingevoerd. Voordat ik deze methode 
bespreek, is het noodig met een enkel woord den term voedings- 
bodem, dien ik hierboven reeds eenige malen gebruikt heb, te ver- 
klaren. 
Reeds spoedig nadat men de microben had leeren kennen, deed 
zich de wensch gevoelen om zoodanige voedingsvloeistoffen te hebben 
waarin zich de, bij eene bepaalde ziekte of bij eene gisting gevonden 
organismen even goed konden ontwikkelen, als in hunne natuurlijke 
omgeving, m.a.w. om deze zoo goed mogelijk na te bootsen. 
Door na te gaan met welke stoffen de micro-organismen zich bij 
voorkeur voedden, kwamen de geleerden 1) die zich met hun on- 
derzoek bezighielden, er toe, verschillende voedingsvloeistoffen te 
bereiden waaronder cr enkele waren, die meer in het bijzonder voor 
gistzwammen, andere, die meer bepaald voor de kweeking van bac- 
teriën dienden. Deze laatste noemde men normaalvloeistoffen voor 
bacteriën. Onder deze bleek vooral de zoogenaamde voedingsbouillon 
bijzonder goed bruikbaar te zijn, daar de meeste bacteriën zeer goed 
daarin groeiden. Deze bouillon wordt verkregen door fijn gehakt 
ossenvleesch in water te laten uittrekken, te kooken, te filtreeren, 
er dan een weinig pepton en keukenzout bij te voegen 2), en de 
vloeistof zwak alkalisch 3) te maken. Wanneer men te doen heeft 
met pathogene bacteriën, die meestal als reincultuur in het zieke 
lichaam voorkomen, bewijst deze voedingsbouillon uitstekende diensten 
om de bacteriën verder te kweeken en hunne eigenschappen te be- 
studeeren. Zoo men echter, hetzij een ziek lichaamsdeel, hetzij in 
1) Dit zijn vooral Pasteur, Cohn, A. Mayer, NaGELi geweest. 
S) In plaats van vleesch, kan men zich ook van vleesch-extract bedienen. 
Ik gebruikte steeds bij het bereiden van mijne voedingsbodems Liebig’s vleesch- 
extract. Voor uitvoerige voorschriften ter bereiding van voedingsbodems raad- 
plege men de handboeken over bacteriologie van Hueppe, Güntiier e. a- 
3) Verreweg de meeste bacteriën ontwikkelen zich niet bij zure reactie. 
