— 18 — 
cylinder wordt water gedaan dat aan de kook wordt gebracht. Op 
een rooster, boven de oppervlakte van het water, worden de voor- 
werpen, die gesteriliseerd moeten worden, geplaatst, zoodat zij voort- 
durend door den waterdamp omspoeld worden. Wil men volkomen 
zeker zijn dat alle levende wezens gedood worden, dan moet men 
den stroomenden damp minstens 6 uren laten inwerken, daar Glo- 
big 1) heeft waargenomen dat er sporen van bacteriën zijn, die bij 
kortere inwerking van waterdamp van 100° niet worden gedood. 
Veel korter is de tijd, noodig om alle kiemen te dooden, indien 
men gebruik maakt van stoom van hooge spanning. Hiervoor is 
een Papiniaansche pot of autoclaaf noodig, een metalen cylinder 
met hermetisch sluitend deksel. Evenals bij het apparaat van Koch 
worden ook hier de te steriliseeren voorwerpen op een rooster ge- 
plaatst, en wordt in het onderste gedeelte van den cylinder water 
gegoten. Door het water sterk te verwarmen, krijgt men spoedig 
binnen in den cylinder eene groote spanning, die door een mano- 
meter wordt aangegeven. Door proeven is aangetoond dat binnen 
een half uur vloeistoffen van ongeveer 50 ccm. volumen volkomen 
gesteriliseerd worden, wanneer de waterdamp een temperatuur heeft 
van 120° overeenkomend met één atmosfeer overdruk. 
Ik gebruikte steeds de laatste methode en stelde de kolfjes ge- 
durende 45 minuten aan gespannen waterdamp van 120° bloot, zoodat 
ik gerust mocht aannemen dat alle leven in het kolfje, in het water 
en op de watteprop vernietigd was. 
Het in stukjes geknipte tabaksblad komt dus in een vloeistof, 
die geen kiemen bevat. Alle kiemen die later in het kolfje worden 
aangetroffen, moeten van het tabaksblad komen, mits men zorg 
drage dat alle infectie van buiten uitgesloten zij. Daartoe moet 
men telkens wanneer men de prop van het kolfje neemt, haar 
bovenste gedeelte even in de vlam houden en ook den hals van 
het kolfje door de vlam halen om te verhinderen dat er door den 
luchtstroom bacteriën naar binnen kunnen sluipen. 
Dat ik het tabaksblad in water breng om het op zijn bacteriën 
te onderzoeken, vindt hierin zijne verklaring dat het blad als zoo- 
1) Globig. Ueber einen Kartoffel-Bacillus mit ungewöhnlich widerstandsfa- 
higen Sporen. Zeitschrift für Hygiene, III Band. 1888. 
