— 14 
Roning 1). Hierin wordt medegedeeld dat hij, behalve de vijf 
genoemde bacteriën, nog een zesde soort, en wel een Diplococcus uit 
fermenteerende tabak isoleerde. Deze heeft zijn optimum-temperatuur 
bij 24°. Bij strijging der temperatuur in de gistende stapels geraken 
de Diplococci op den achtergrond. Waarschijnlijk hebben deze dus 
alleen beteekenis voor de fermentatie, telkens kort nadat een stapel 
is omgezet, en de temperatuur nog betrekkelijk laag is. Verschil- 
lende soorten tabak werden door Koning geënt met zijn Bacillus Tabaci 
I, B. Tabaci III, en Diplococcus Tabaci , en wel zoo dat hij mengsels 
van de reincultures dier bacteriën nam. Dezelfde soorten tabak, niet 
geënt, werden na afloop der fermentatie met de geënte vergeleken. 
De tabak bleek door de enting verbeterd te zijn. B. Tabaci I zou 
de reuk, Diplococcus Tabaci de brandbaarheid verbeterd hebben. 
Voor ik er toe overga de door mij verkregen resultaten mede te deelen, 
wil ik volledigheidshalve er op wijzen dat door Behrens 2) de volgende 
veranderingen gedurende het fermentatieproces zijn geconstateerd: 
1. Vermindering van gewicht, waardoor het stikstofgehalte 
schijnbaar grooter wordt. 
2. Dit verlies aan substantie betreft voornamelijk de oplosbare 
koolhydraten en de organische zuren. 
3. Een gedeelte van de nicotine verdwijnt. 
4. Salpeterzuur verdwijnt geheel. 
5 Asparagine werd niet meer gevonden, daarentegen werd een 
niet nader bepaald amidozuur aangetroffen. 
6. De door aether extraheerbare stoffen verminderen. 
7. Een vluchtig zuur, waarschijnlijk boterzuur, wordt gevormd. 
Het voorgaande kort resumeerende, hebben wij dus geconstateerd dat er 
1. Gedurende het drogen en het termenteeren belangrijke che- 
mische veranderingen en omzettingen in de bestanddeelen van het 
tabaksblad tot stand komen. 
2. Dat die veranderingen gedurende het drogen voornamelijk 
levensfuncties van het blad zijn. 
3. Dat daarentegen bij de fermentatie aan de medewerking van 
mikroörganismen moet gedacht worden. 
1) C. J. Koning, Hollandsche tabak II. De Natuur 1808, 
2) J. Behrens, Weitere Beitrage etc. Vil. l.c, 
