— 13 
Terwijl hetgeen in de vorige bladzijden is medegedeeld, tot voor 
korten tijd alles was, wat er over het aandeel dat mikroörganismen 
aan de gisting der tabak hebben, bekend was, is er voor een paar 
jaren eene publicatie van Koning 1) verschenen, die vooral daarom 
belangrijk is, wijl Koning niet alleen de organismen beschrijft die hij 
in fermenteerende tabak heeft gevonden, maar ook den invloed, 
dien zij op de tabak hebben, heeft nagegaan. Hij vond in gistende 
tabak bijna steeds Bacillus subtilis en Bacillus mycoïdes, beide in de 
natuur zeer verbreide bacteriën. 
Verder beschrijft hij vijf bacteriën, die hij in de gistende tabak 
algemeen aantrof, en die hij voorloopig Bacillus Tabaci I, II, III, 
IV en V noemt. Van deze zijn de beide eerste aëroob, de drie 
laatste facultatief anaëroob. Bacillus Tabaci III vervult de hoofdrol 
bij de gisting. Koning stelt zich het verloop der gisting aldus 
voor: „ Bacillus mycoïdes , B. subtilis , B . Tabaci I en II verbruiken 
de zuurstof uit den stapel met de facultatieve anaëroben B. Tabaci 
IIT, IV en V. Door hun levensprocessen wordt de temperatuur 
opgevoerd tot zelfs 60° C. en wellicht nog hooger. Gedurende een 
kort verloop ontstaat er plaatselijk ammonia en waarschynlijk 
koolzuur, ofschoon ik dit laatste noch in den gistenden stapel, noch in 
de omringende lucht (hooger dan het koo’zuurgehalte der buitenlucht), 
noch in de V-vormige gistingsbuizen kon aantoonen. Het ontstaan 
van ammoniak is gebonden aan de aanwezigheid van de B. mycoïdes , 
B. Tabaci I en II. Eerst nadat zij hun functies verricht hebben, 
treden de ware thermophilen : de B. Tabaci III, IV en V op waar- 
van B. Tabaci III de hoofdfunctie vervult”. 
Eindelijk heeft Koning tabak gesteriliseerd, d. w. z. alle daarop 
aanwezige levende wezens gedood, en die geënt met cultures van 
de verschillende tabaksbacteriën. Na verloop van zes weken werd 
de gisting gestuit en de tabak onderworpen aan het oordeel van 
ervaren handelaars en planters. Bijna algemeen werd de met Bacillus 
Tabaci III geënte als de beste aangewezen. 
Onlangs verscheen een vervolg op deze onderzoekingen van 
1) C. J. Koning. De gisting onzer inlandsche tabak. Tijdschrift voor toe- 
gepaste scheikunde en hygiene, Deel I 1897. Vergelijk ook: 
C. J. Koning, Hollandsche tabak De Natuur 1897. 
