— 12 — 
schillende wijze samengestelde sausen besproeid en in linnen 
doeken vast tezamen gerold. Bij beide methoden ondergaat de 
tabak nog eene fermentatie. 
Bij de eerste methode stijgt de temperateur veel hooger dan bij 
de boven vermelde fermentatie, die alle tabak ondergaat. Uitvoe- 
rige onderzoekingen zijn door Schloesixg 1) ingesteld, die ten doel 
hadden na te gaan of de fermentatie een zuiver chemisch proces is, 
dan wel of mikroörganismen daarbij werkzaam zijn. Hij komt tot 
het resultaat dat de fermentatie der snuiftabak bij de gewone tem- 
peratuur begint onder den invloed van mikroörganismen, maar dat te be- 
ginnen bij eene zekere temperatuur, boven 40 ö , en onder 70°, zij slechts 
een zuiver chemisch proces is, waaraan levende wezens geen deel hebben. 
De rol der mikroörganismen zou zich, volgens Schloesing, hiertoe 
bepalen, dat door hunne levensfuncties de temperatuur op eene be- 
paalde hoogte werd gebracht, die noodig is om de gewenschte 
chemische en physische veranderingen in de tabak tot stand te brengen. 
Schloesing concludeert verder uit het gehalte der lucht in de 
fermenteerende stapels aan zuurstof en koolzuur, en uit den invloed 
van het omzetten der stapels op de koolzuurproductie, dat de bij de 
fermentatie werkzame mikroörganismen facultatief anaëroob zijn, 
d. w. z. zoowel zonder als met vrije zuurstof kunnen leven. 
In de fermenteerende snuiftabak vond Schloesing steeds in groot 
aantal aanwezig een Bacillus en een Diplococcus , wier optimum 
van groei bij 35° gelegen is. Welke rol zij bij de fermentatie ver- 
vullen, heeft hij niet onderzocht. 
Over de gistingen die in de karotten plaats vinden, is nog niets 
bekend. Daar suikerhoudende vloeistoffen, zooals vruchtensappen, 
stroop, honig vaak bestanddeelen zijn der sausen, waarmede de tabak 
wordt besproeid, is het zeer waarschijnlijk dat er eene alcoholische 
gisting plaats vindt. Behrens 2) vond in een karot, als eenig organisme 
dat alcoholgisting kon veroorzaken, eene zwam, Mucor racemosus. 
1) Th. Schloesing. Sur la fermentation en rnasses du tabac pour poudre. 
Mémorial des manufactures de ’1 état. Tabacs. Tomé I. 1884 — 1888. 
Th. Schloesing. Sur la fermentation etc. [suite]. Idem. Tomé II. 1889 — 1892. 
Th. Schloesing Contribution a 1’étude de la fermentation du rapé. Idem. 
Tomé II. 1889—1892. 
2) J. Behrens. Ueber Mikroorganisrnen des Tabaks etc. 
