— B5 
69 (38). Serjania pohjphyllalikifhK, = S.lucida'^oimt. Skrivt 
Naturh. Selsk. Kjoeb. III ii (1794), 128. Als synoniem dezer plant 
vervalt: Paiillinia polyphylla L. (= S er jania diversifoUa Radlk.) 
werkzaam zijn, daar de adstringeerende werking van tannine dan op den 
achtergrond is getreden. Mij is geen vischbedwelmende plant bekend, die 
uitsluitend aan tannine hare toxische eigenschap dankt, wèl kan een hoog 
tanninegehalte reden zjjn dat eene plant, in samengestelde recepten voor 
vischvergiftiging, als „adjuvans” gekozen wordt. 
Claude Bernard, die het door Weddell medegebrachte vischvergift 
Serjania lethalis (zie Dl. I., 35) onderzocht, meende dat uitsluitend in 
het hoog looistof-gehalte de giftwerking school : „ Ce tannin agit sur les 
hrancldes et les empêche de fonctionner, comme cela arrivé pour la vase 
qui parfoiSj venant ohstruer les hrancJiies des poissons peut aussi^ non les 
empoisonner, mais les tuer p ar un effet tout a fait niécaniqud\ (Legons sur 
les subst. tox. et méd., p. 295). 
Ik heb dit voorbeeld gekozen, omdat juist bij het geslacht het 
nader onderzoek eene giftwerking ook voor hoogere dieren heeft leeren 
kennen, en bereids een vischdoodend beginsel (saponine) is aangewezen. 
Aangaande giftiyen honig is, naast het op bl. 35 van Deel I reeds 
vermelde, nog het volgende mede te deelen : De t. a p. genoemde Bhodo- 
dendron hom^ (^Mel Fonticwn^j wordt ook beschreven door Plinius 
(XXI, 44). Dezelfde auteur gewaagt ook van giftigen honig van Cornus 
mas L. (XXI, 42), van Nerium Oleander L (XXI, 45), en merkt op, 
dat de bijen de giftige bloemen van Cytisus Laburnum L, mijden. 
Als giftigen honig-leverende planten worden voorts in de literatuur 
nog genoemd: Pieris ovalifolia L. Don., Calotropis procera R. Br. 
Daphne Pontica L., Gelsemiimi sempervirens Ait., Buxus Balearica W. 
In het Sanskriet heet Clerodendron serratum o. a. Bhramaramari^ d. i. 
„de bijendoodende”. Van Sapindus emarginatus Vaiil vinden wij in de 
Pharmacographia Indica (Appendix, 138) het volgende: seems verg 
stranye that insects possessing such a ivonderful instinct should drink the 
nectar of these poisonous flowers and get killed in this way^ for I found 
them dead in thousands under the tree, and there are now numhers of 
hees huzzing ahout on the ground unahle to fly". Of het giftig bestanddeel 
van dezen Sapindus-honig saponine is (gelijk het bij Ehododendron an- 
drometoxine is), moet nog worden onderzocht. Overigens zijn alle giftigen 
honig leverende planten ook van elders als giftplanten bekend. Onlangs 
is ook opgemerkt, dat de honig der bloemen van Centaurea scahiosa, 
Carduus nutans L. en Scahiosa succisa L. bij bijen eene voorbijgaande 
bedwelming veroorzaakt, waardoor deze in de bloem tuimelen en zoo 
het gelieele lichaam met pollen bedoelen. (Zie Journ. of Bot. 1897, 8). 
