— 4 — 
vergist zich somwijlen in de aanwijzing der plant, die als oorzaak 
eener vergiftiging van vee heeft te gelden : een ongiftig gewas 
wordt ten onrechte verdacht, en de giftige plant ontgaat aan de 
aandacht van den veehouder. Ook pleegt men wel bacterische 
besmettingen, bijv. anthrax, verkeerdelijk toe te schrijven aan den 
invloed van giftplanten in het voeder. Wij zien dus, hoe voorzichtig 
men met dergelijke opgaven uit de praktijk moet zijn, en toch zijn 
wij op die wijze in het bezit gekomen van een aantal belangrijke 
toxicologische gegevens, deels van plantengeslachten, die in chemisch 
opzicht nog geheel onbekend waren gebleven. 
Juist door de plaatsing van alle toxicologische waarnemingen in 
het verband der natuurlijke plantenfamiliën is de gelegenheid gebo- 
den, dergelijke gegevens uit verschillende landen en van verschil- 
lenden aard met elkander te vergelijken en zoo hunne waarde te 
toetsen. Daarom is in deze monographie alles vermeden, wat het 
overzicht der familiën zou kunnen belemmeren, chemische en physio- 
logische détails, vooral van de meer bekende planten, heeft men 
niet in dit werk te zoeken. Voldoet echter deze arbeid aan zijne 
bestemming, dan zal hij moeten opwekken tot de stelselmatige 
scheikundige analysé der veelal nog weinig bekende plantenfamiliën 
en zal hij dus bepaaldelijk ten goede kunnen komen aan die schoone 
en veelbelovende richting van onderzoek, welke in dezen tijd als 
VERGELIJKENDE PHYTOCHEMiE wordt aangeduid. (1) In dankbare 
(1) Schrijver heeft getracht de grondbeginselen eener vergelijken- 
de phytochemie kortelijk aantegeven, in zijn voordracht: „Planten 
en Plantenstoffen”, uitgegeven door de Kon. Kat. Ver. in Ned. 
Indië te Batavia in 1891; zie ook zijne „Gedanken über Pflanzen- 
krafte und phytochemische Yerwandtschaft” in Ber. d. Pharm. Gesellsch. 
zu Berlin, II (1893). Eene formuleering der algemeene phytochemische 
problemen is ook gegeven door Dr. J. J. L. van Rijn, in zijne voordracht 
„Over plantenscheikunde”, gehouden bij gelegenheid der tentoonstelling 
van nuttige en geneeskrachtige planten te ’s Gravenhage in 1895. (Zie 
Berichten der Ked. Mij. t. B. v. Pharm. 1895.) Onlangs is de literatuur over 
dit onderwerp nog aanzienlijk verrijkt door een geschrift van den beroem- 
den Dorpater phytochemicus G, Dragendorff (f 7 April 1898), getiteld 
Die Heil 2 )flanzen der verschiedenen Völker und Zeilen; Ihre Anwendung^ 
wesentliche Bestandtheile und Geschichte, 1898. Naast de geschriften 
van Rosenthal en Hartwich, zal men ook dit boek bij de studie van den 
chemischen aard der plantenfamiliën met groot nut kunnen raadplegen. 
