— 15 — 
eene andere plaats 1) reeds uitvoeriger beschreven. Zij waren 
ook bij de bedoelde koffieplanten door wantsen veroorzaakt, die 
op Morinda bladeren verzameld waren. In de koffietuinen heb 
ik zoodanige steken nog niet kunnen waarnemen. 
Met nadruk wil er echter ten slotte van dit kapittel nog op 
wijzen, dat ik in geen geval een vroegtijdiger afsterven der 
aangestoken bladeren heb kunnen constateeren en ik kan ook 
niet gelooven, dat de in de vrije natuur door Pentatoma aan de 
bladeren toegevoegde schade voor de ontwikkeling der bedoelde 
planten van eenige beteekenis zoude zijn. 
b/ Stengel van Coffea arabica. 
Aan den stengel van Coffea arabica kunnen door Pentatoma 
plebeja wonden van verschillende gedaante veroorzaakt worden 
en wel hangt de soort van deze beschadigingen zeker in hoofd¬ 
zaak daarvan af, hoe oud de plantendeelen waren op het moment 
van aangestoken worden en of wij met weelderig groeiende en 
ten gevolge daarvan meest zeer zachte stengeldeelen, zooals b.v. 
eenen uitlooper van eenen getopten boom, of met eenen lang¬ 
zaam groeienden zijtak of iets soortgelijks te doen hebben. 
Worden door Pentato¬ 
ma zeer jonge stengel¬ 
deelen aangetast, dan 
kunnen deze daardoor 
zoo zeer beschadigd wor¬ 
den, dat zij langzamer¬ 
hand verleppen en slap 
naar beneden hangen. In 
overeenkomst hiermee 
kon ook in een zoodanig 
Fig. 8. Doorsnede door eenen zeer jongen, stengelstuk door mikros- 
door Pentatoma plebeja aangestoken stengel copisch onderzoek een 
van Coffea arabica, 25 maal vergr. groote aantal p entafco . 
masteken aangetoond worden en wel verliepen deze zoo- 
1) Annales du Jardin Botanique de Buitenzorg, Sér. II. Vol. II p. 130. 
