— 3 — 
is, om het ontstaan van de, bijna in iederen tak waar te nemen, 
bruine plekken te verklaren, is dadelijk gebleken, toen ernstig 
naar deze wantsen gezocht werd. Ik wil in dit opzicht hier 
slechts herhalen, dat 3 jongens, die te voren nooit deze dieren 
gezocht hadden, reeds op den eersten dag meer dan 300 van 
de bedoelde wantsen binnenbrachten. Den volgenden dag heeft 
een van deze jongens er zelfs reeds 184 gevonden. 
Er is dus ook zeker niet meer aan te twijfelen , dat de boven 
beschreven verschijnselen werkelijk door Pentatoma plebeja werden 
veroorzaakt Maar buitendien werden nu in het Banjoewangische 
nog verschillende andere verschijnselen waargenomen en met de 
bovenbeschrevene in oorzakelijken samenhang gebracht. Zoo 
werd vooral ook aangegeven, dat de, de beschreven ziekte ver- 
toonende, takken bij de geringste poging om ze te buigen als 
glas af breken. Dit verschijnsel is nu ook inderdaad, vooral aan 
de door Pentatoma aangetaste takken, waar te nemen. Maar 
het komt zeker hier en daar ook aan takken voor, die geheel 
vrij zijn van Pentatomasteken. Het schijnt mij ook, dat ver¬ 
schillende ongunstige uitwendige oorzaken, b. v. lange regen- 
perioden, eveneens ten gevolge kunnen hebben, dat de jonge 
takken der koffleboom gemakkelijk afbreken. 
Buitendien worden nu echter door den Heer van Lennep 1) 
nog de volgende ziekteverschijnselen in het Banjoewangische 
en in het Kedirische waargenomen: 
I. Klein gegolfd blad met marmerkleur. 
II. Donker-roodachtig jong ontsproten topblad 
III. Voortdurende knop vorming, die zich tot sterretjes ont¬ 
wikkelt. 
VI. Overvloedige vorming van uitloopers van primaire en 
secundaire takken, die echter weinig krachtig zijn en dikwijls 
met gemarmerd blad. 
Wat nu deze verschijnselen betreft, schijnt het mij nog min¬ 
der twijfelachtig, dat zij door verschillende oorzaken kunnen 
1) Notulen van de Algemeene Vergadering der Kedirische Landbouwvereeni- 
ging 17 Febr. 1901. 
