— 66 — 
van eenen raergstraal voor, die normaal dikke wanden bezit, 
maar toch met schimmeldraden doorgroeid is. Natuurlijk is 
het nu wel mogelijk, dat deze cellen nog niet lang te voren 
door de schimmeldraden waren aangetast en dat daarom deze 
cellen nog in de eerste stadiën der ziekte stonden. 
Met nadruk wil ik er echber nog op wijzen, dat ik bij het nog 
niet verkleurde hout noch in de spleten, nóch in de houtcellen 
schimmeldraden heb kunnen vinden, ook niet na kleuring met 
haematoxyline, dat in het door schimmeldraden aangetaste hout 
ook de fijnste draden zoo duidelijk maakt, dat zij de waarne¬ 
ming niet kunnen ontsnappen. 
In ieder geval schijnt het mij niet waarschijnlijk, dat de be¬ 
doelde schimmel direct het ontstaan van de spleten en abnor¬ 
male houtcellen zoude veroorzaakt hebben. Mogelijk ware het 
wel is waar, dat door de schimmel eene gift- of fermentachtige 
stof afgescheiden wordt, die de beschreven verschijnselen ook 
op eenigen afstand van de draden zelve kan veroorzaken. Hierte¬ 
gen spreekt evenwel het reeds aan gehaalde feit, dat de schimmel¬ 
draden ook in geheel normaal uitziende houtcellen werden aan¬ 
getroffen. Het komt mij ook waarschijnlijker voor, dat de vorming 
van de spleten en abnormale houtcellen in het geheel niet of min¬ 
stens niet direct door parasitaire organismen wordt veroorzaakt. 
Misschien zijn de genoemde verschijnselen daardoor veroorzaakt, 
dat door een plaatselijk afsterven van schors en cambium de 
aanvoer van de, uit den stam komende, voedingstoffen wordt 
onderbroken. Dat onmiddellijk onder den wortelkraag de schors 
was afgestorven, werd reeds medegedeeld. Evenzoo werd ook 
reeds vermeld, dat op deze plekken altijd schimmeldraden konden 
aangetoond worden. Men kan het dus wel voor eenigszins 
waarschijnlijk houden, dat door deze schimmel het afsterven 
van het bedoelde wortelgedeelte is veroorzaakt, te meer, 
daar andere verdachte organismen — van de reeds aangehaalde 
mijten afgezien, die slechts in enkele wortels voorkwamen — 
op de beschreven plekken niet konden aan getoond worden. Om 
echter in dit opzicht tot geheel betrouwbare resultaten te ko¬ 
men, zoude men zeker een nauwkeuriger onderzoek moeten 
