— 79 — 
Elders heb ik aan de Liberiakoffie nog nooit sterretjes kun¬ 
nen waarnemen. Daarentegen zijn deze aan hybriden tusschen 
Coffea arabica en C. liberica dikwijls in bijzonder groote hoeveel¬ 
heden te vinden. 
Over de oorzaken der sterretjesvorming zijn de meeningen nog 
zeer verdeeld, hetgeen misschien voor een groot gedeelte daaraan 
is te wijten, dat verschillende oorzaken tot sterretjesvorming 
aanleiding kunnen geven. Zeker zijn echter nog te weinig exacte 
proeven in dit opzicht genomen en berusten tot nog toe uitge¬ 
sproken meeningen over de oorzaken der sterretjesvorming op 
waarnemingen, die op zeer verschillende wijze kunnen verklaard 
worden. Ik wil daarom ook op deze plaats op deze verschil¬ 
lende meeningen niet nader in gaan, maar mij er toe beperken, 
eenige opmerkingen mede te deelen, die in dit opzicht misschien 
van belang kunnen worden. 
In de eerste plaats wil ik eene waarneming mededeelen, 
waardoor aangetoond wordt, dat watertoevoer sterretjesvorming 
kan veroorzaaken. Deze waarneming werd gedaan op eene on¬ 
derneming in het Zuidergebergte, waar door eene open en niet 
gemetselde goot, midden door de tuinen heen, water naar de 
kweekbedden geleid werd en wel geschiedde dit gewoonlijk om 
den anderen dag. Op deze onderneming was het verder, van 
de laatste dagen afgezien, maanden lang zeer droog geweest, 
zoodat zich op de geheele onderneming een prachtige bloei had 
kunnen ontwikkelen. Eene uitzondering hierop maakten alleen 
de langs de sloot staande boomen, die vol zaten met sterretjes 
en volgens welwillende mededeeling van den Administrateur 
dier onderneming in de laatste maanden altijd door sterretjes 
gevormd hadden. 
Daar hier de boomen met sterretjes en die met normale bloe¬ 
men onmiddellijk aan elkaar grensden, kan daaromtrent geen 
twijfel bestaan, dat zich deze boomen, wat licht en temperatuur 
betreft onder dezelfde voorwaarden bevonden en dat wij alleen 
het door de sloot toegevoerde water als de oorzaak der sterretjes¬ 
vorming hebben aan te zien. Het is ook wel zeer waarschijnlijk, 
dat hierbij alleen of minstens in hoofdzaak het door de wortels 
