EERSTE GEDEELTE. 
MAKROSKOPISCHE ONDERZOEKINGEN. 
HOOFDSTUK 1. 
LITWBXDKiE ZIEKTËKEX^IERKEW 
A. ZiEKTEVEESCHIJNBELEN AAN DE BOVENAAKDSCHE PLANT. 
De hier te beschrijven bacterieziekte der tomaat vertoont 
zich duidelijk waarneembaar bij het onverwacht verwelken der 
bladeren. Het gewone verloop is, dat de jongste blaadjes der 
aangetaste plant het eerst kwijnen en slap neerhangen, dan 
volgen de oudere, wier punten omkrullen en binnen korten tijd 
vergaat de geheele plant. Het ziekteproces duurt na het op- 
treden dier kenteekenen betrekkelijk kort. 
Vooraf is meestal een geringe kleursverandering zichtbaar: 
het donkergroen, dat de normale plant kenmerkt, wordt geel- 
achtig. Vervolgens verschijnen op de bladeren bruine plekken, 
ten teeken van het afsterven van bindweefsel; de stengel wordt 
eerst bruin, later zwart gekleurd en zijn ondereinde verschrompelt. 
Bij het vertoonen dezer uiterlijke kenteekenen sterft de plant 
binnen enkele dagen. Zonder meer kan men naar het uitwen- 
dige de oorzaak van dit treurig verloop niet vaststellen, daar 
plaatselijke aanwijzingen volstrekt ontbreken. 
Een algemeene oorzaak, waardoor de normale frischheid van 
eenig plantendeel zoodanig schade lijdt, i. c. het verwelken, is 
het storen van het evenwicht tusschen het opnemen van water, 
(wat hoofdzakelijk door middel van het wortelstelsel geschiedt) 
en het vochtverlies bij de transpiratie van de bovenaardsche 
plant; waarbij de onttrekking de toevoer overtreft. 
De verbreking der normale weefselspanning in de deel en der 
