' HOOFDSTUK H. 
1B1WËND1GE ZIËKTËKEIVMERKEN. 
C. Ziekteverschijnselen aan de boven- en 
ONDERAARDSCHE PLANT. 
Tot nu toe heb ik getracht de ziekteverschijnselen te schetsen, 
die opgemerkt kunnen worden aan het uitwendige der plant; 
thans gaan we over tot een vluchtige beschouwing van het 
inwendige der zieke plant. 
In overeenstemming met de bedoeling van het eerste gedeel- 
te dezer verhandeling, zal ik mij hier slechts bepalen tot ma- 
kroskopische beschouwingen. 
Snijdt men van een zieke tomaat het ondereinde des stengels 
of den hoofdwortel dwars door, dan vertoont de doorsnede van 
den eersten veel overeenkomst met die van den tweeden. Bin- 
nen de bastlaag, hetzij stengel-, hetzij wortel bast, zien wij een 
duidelijk omgrensde donker gekleurde zone, die naar gelang van 
het plantendeel meer concentrisch of radiair van bouw is. On- 
middellijk na de doorsnijding ziet men op de sneevlakte kleine 
druppeltjes verschijnen, die langzamerhand in omvang toenemen 
en juist den geheelen omtrek markeeren van de vooraf waar- 
genomen meer donker gekleurde zone. 
Ten laatste vloeien de steeds in omvang toenemende druppels 
in elkaar en overdekken dan de geheele sneevlakte. 
Onderzoekt men den physischen toestand dezer druppels nader, 
dan blijkt dat zij bestaan uit een slijmerige substantie, die zich 
tot draden laat uittrekken. Een directe onderdompeling der 
dwars doorgesneden stengel- of worteldeelen in alcohol van 75 pCt. 
verhindert het uittreden dezer slijmdruppels niet; ook heeft het 
nog plaats in alcohol van 90 pCt. hoewel hier reeds in geringer 
mate, terwijl alcohol absoluut de uittreding verhindert. 
