G. Algemeene beschouwingen over plantenziekten. 
Er heerscht heden ten dage een belangrijk verschil van opinie 
in de wetenschappelijke wereld op het punt van plantenziekten. 
Dit meenigsverschil houdt met het onderwerp dezer verhandeling 
genoegzaam verband om het niet onvermeld te laten; te meer 
nog daar deze bacterieuse tomatenziekte indirect het hare tot 
de ontstane polemiek heeft bijgedragen. 
Volgens de eene zienswijze (voorgestaan door A. Fischer 1) 
kunnen bacteriën, primo, nimmer bij geheel gezonde en nergens 
verwonde planten als ziekteoorzaken optreden. Voorts neemt 
Fischer verder aan, dat zelfs wonden in het plantaardig orga- 
nisme wel tot een oppervlakkige woekering van bacteriën aan- 
leiding kunnen geven doch niet de punten van uitgang vormen 
van werkelijk door deze microben veroorzaakte verdere ziekte- 
verschijnselen. De in zieke planten aangetroffen bacteriën zouden 
dus steeds een strikt secundair karakter hebben; zij zouden 
zooals Fischer het uitdrukt, te beschouwen zijn als een soort 
van verontreiniging en niet als zelf voorwaarts dringend en 
attakeerende parasieten. 
De andere opvatting, als wier woordvoerder voornamelijk E. 
F. Smith 2) is opgetreden, ziet in de eerste plaats ook bij planten 
1) Fischer A. Vorlesungen über Baktenen. Jena 1897. 
Idem Die Bakterienkrankheiten der Pflanzen, [Antwort an Herrn 
Dr. Erwin F. Smith] Centralblatt f. Bacteriologie, u. s. w, llo Abth, 1899, Pd 
V, pag. 279—287. 
2) Smith. Erwin F. Are there bacterial diseases of plants fA. Consideration of 
some statements in Dr. A. Fischer’s Vorlesungen über Bakterien], Centralblatt 
f. Bacteriologie u. s. w. IIo Abth. l899, Bd. V. pag. 271—278. 
Smith. Erwin, F. Dr. Alfred Fischer is the róle of Pathologist. Central- 
blatt f. Bacteriologie, u. s. w. IIo Abth, 1899, Bd. V, pag. 817. 
Idem, Entgegnung auf Alfred Fischer’s »Antwort” in betreff der Existenz 
von durch Bakterien verursachten Pflanzenkrankheiten. Centralblatt für Bacte- 
riologie, u. s. w. 1901, IIo Abth., Bd. VII, No. 3, 4 en 5. 
